Νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs) στον αγροδιατροφικό τομέα

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε νέο κανονιστικό πλαίσιο για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs), με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας του αγροδιατροφικού τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τεχνικές αυτές επιτρέπουν στοχευμένες και ακριβείς τροποποιήσεις στο γενετικό υλικό των φυτών, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη νέων ποικιλιών με βελτιωμένα χαρακτηριστικά.

Στόχοι του νέου κανονισμού

Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στην ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας, στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενους πόρους και στη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, διατηρεί υψηλά πρότυπα προστασίας για την ανθρώπινη και ζωική υγεία, καθώς και για το περιβάλλον, υποστηρίζοντας τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης της ΕΕ.

Καινοτομία και ανθεκτικότητα καλλιεργειών

Οι Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές επιτρέπουν την ταχύτερη ανάπτυξη φυτικών ποικιλιών με ανθεκτικότητα σε ακραίες κλιματικές συνθήκες, όπως ξηρασία και πλημμύρες. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται η δημιουργία πιο αποδοτικών και ανθεκτικών καλλιεργειών, με καλύτερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων.

Εφαρμογή και μεταβατικό στάδιο

Ο κανονισμός δεν έχει ακόμη εγκριθεί οριστικά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά την τελική του έγκριση, θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Προβλέπεται μεταβατική περίοδος 24 μηνών, ενώ η πλήρης εφαρμογή του αναμένεται περίπου στα μέσα του 2028.

Κατηγοριοποίηση φυτών NGT

Το νέο πλαίσιο προβλέπει δύο διακριτές κατηγορίες φυτών:

NGT-1: Ισοδύναμα με συμβατικές ποικιλίες

Τα φυτά αυτής της κατηγορίας θεωρούνται αντίστοιχα των παραδοσιακών ποικιλιών. Υπόκεινται σε αρχικό έλεγχο από τις εθνικές αρχές, ενώ τα παράγωγά τους δεν απαιτούν πρόσθετες διαδικασίες. Δεν φέρουν ειδική επισήμανση, με εξαίρεση τους σπόρους, επιτρέποντας ταυτόχρονα τη συνύπαρξη διαφορετικών αλυσίδων παραγωγής.

NGT-2: Σύνθετες γενετικές τροποποιήσεις

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει φυτά με πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις στο γενετικό τους υλικό και παραμένει υπό το αυστηρό καθεστώς των ΓΤΟ. Προβλέπεται αδειοδότηση, ιχνηλασιμότητα και υποχρεωτική επισήμανση, ενώ τα κράτη μέλη διατηρούν τη δυνατότητα περιορισμού ή απαγόρευσης καλλιέργειας.

Πολιτικές τοποθετήσεις

Η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κύπρου τόνισε ότι οι νέοι κανόνες παρέχουν στους αγρότες πρόσβαση στην καινοτομία, ενισχύοντας παράλληλα τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη στην ευρωπαϊκή γεωργία, μέσα σε ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο.