Νέο “Μέτρο 23”: Έκτακτες ενισχύσεις για φυσικές καταστροφές στην ΚΑΠ – Ποιοι αγρότες καλύπτονται και με ποιους όρους

474

Ένα νέο εργαλείο αντιμετώπισης κρίσεων για τους γεωργούς εισάγεται στην ΚΑΠ 2023-2027 με το λεγόμενο νέο «Μέτρο 23», που προστέθηκε μέσω των άρθρων 78α και 96α στον ευρωπαϊκό κανονισμό.
Πρόκειται για ενισχύσεις που μπορούν να χορηγούν τα κράτη-μέλη σε ενεργούς γεωργούς οι οποίοι πλήττονται από φυσικές καταστροφές, ακραία καιρικά φαινόμενα ή καταστροφικά συμβάντα, υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις και με σαφή δημοσιονομικά όρια.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, που τα τελευταία χρόνια δοκιμάζεται επανειλημμένα από πλημμύρες, παγετούς και καύσωνες, το νέο μέτρο αποκτά ιδιαίτερη σημασία – χωρίς ωστόσο να λείπουν τα «φρένα» και οι περιορισμοί.

Τι προβλέπει το νέο άρθρο 78α της ΚΑΠ

Το άρθρο 78α δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να χορηγούν ενισχύσεις αντιμετώπισης κρίσεων σε ενεργούς γεωργούς, με βασικό στόχο τη διασφάλιση της συνέχισης της γεωργικής δραστηριότητας μετά από σοβαρά καταστροφικά γεγονότα.

Ωστόσο, η στήριξη δεν ενεργοποιείται αυτόματα. Απαιτείται:

• Επίσημη αναγνώριση από την αρμόδια εθνική αρχή ότι έχει συμβεί φυσική καταστροφή, δυσμενές κλιματικό φαινόμενο ή καταστροφικό συμβάν
• Τεκμηρίωση ότι το γεγονός προκάλεσε άμεση ζημιά στον γεωργό

Κατώφλι ζημιάς: Απώλεια τουλάχιστον 30% της παραγωγής

Κρίσιμο σημείο του μέτρου είναι το κατώφλι επιλεξιμότητας.

Η ζημιά πρέπει να έχει οδηγήσει σε καταστροφή τουλάχιστον του 30%:

• της μέσης ετήσιας παραγωγής της προηγούμενης τριετίας, ή
• του τριετούς μέσου όρου της προηγούμενης πενταετίας (εξαιρουμένων της υψηλότερης και της χαμηλότερης τιμής)

Οι απώλειες μπορούν να υπολογιστούν:

• σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης,
• ανά δραστηριότητα ή τομέα,
• ή σε σχέση με συγκεκριμένη έκταση.

Πρόκειται για όριο που αφήνει εκτός σημαντικό αριθμό παραγωγών με «μερικές αλλά σοβαρές» ζημιές.

Ποιοι προηγούνται – Στόχευση στους πιο πληγέντες

Τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να κατευθύνουν τη στήριξη στους γεωργούς που πλήττονται περισσότερο, καθορίζοντας τους όρους επιλεξιμότητας με βάση διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία.

Με απλά λόγια, το Μέτρο 23 δεν είναι οριζόντιο, αλλά επιλεκτικό, γεγονός που αφήνει μεγάλο περιθώριο εθνικών επιλογών – και αντίστοιχα πολιτικών αποφάσεων.

Άρθρο 96α: Τα ανώτατα κονδύλια για την Ελλάδα

Το άρθρο 96α θέτει σαφή χρηματοδοτικά όρια.
Για τη χώρα μας, το μέγιστο ποσό που μπορεί να διατεθεί ανέρχεται σε:

• 73.458.409 ευρώ για το 2025
• 73.458.409 ευρώ για το 2026

Τα ποσά αυτά αποτελούν ανώτατο όριο που θέτει το δίκαιο της ΕΕ και δεν μπορούν να ξεπεραστούν, ανεξάρτητα από το μέγεθος των καταστροφών ή τον αριθμό των πληγέντων.

Παράλληλα, οι συνολικές δαπάνες δεν μπορούν να υπερβούν τα κονδύλια που έχουν δηλωθεί και εγκριθεί στα εθνικά χρηματοδοτικά σχέδια για τα έτη 2026 και 2027.

Συμπέρασμα: Ένα χρήσιμο εργαλείο με αυστηρά φίλτρα

Το Μέτρο 23 έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό κενό στην ΚΑΠ, προσφέροντας έκτακτη στήριξη μετά από σοβαρές κρίσεις.
Ωστόσο, τα υψηλά κατώφλια ζημιάς, η ανάγκη επίσημης αναγνώρισης, αλλά και τα περιορισμένα κονδύλια, καθιστούν σαφές ότι δεν πρόκειται για «δίχτυ ασφαλείας για όλους».

Το πώς – και σε ποιους – θα εφαρμοστεί στην πράξη, θα κριθεί αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο.