Νέοι κανόνες ελέγχου της αλιείας στην ΕΕ: Ψηφιοποίηση, απλούστευση και δίκαιη επιβολή για όλους

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει λεπτομερείς κανόνες για τον έλεγχο και την επιβολή της αλιείας, με στόχο την εναρμόνιση των διαδικασιών, την απλούστευση και τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις χώρες και τις επιχειρήσεις της ΕΕ.

Ο έλεγχος της αλιείας επιδιώκει να αποτρέψει την υπεραλίευση και να διασφαλίσει τη δικαιοσύνη μεταξύ των στόλων. Οι νέοι κανόνες θα εκσυγχρονίσουν τον τρόπο ελέγχου των αλιευτικών δραστηριοτήτων για τα σκάφη της ΕΕ και τα σκάφη που αλιεύουν στα ύδατα της ΕΕ και θα προωθήσουν τη συνεπή επιβολή σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η προετοιμασία αυτών των κανόνων έγινε σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και περιλάμβανε ανατροφοδότηση από αλιείς, εκπροσώπους του κλάδου, περιφερειακές αρχές και ΜΚΟ.

Λεπτομέρειες των νέων κανόνων

Οι δύο νομοθετικές πράξεις που περιγράφουν λεπτομερώς τους εν λόγω κανόνες εφαρμόζουν διάφορα νέα χαρακτηριστικά που εισήχθησαν με την αναθεώρηση του κανονισμού για τον έλεγχο της αλιείας, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2024.

Για παράδειγμα, εναρμονίζουν και απλουστεύουν τους κανόνες σχετικά με:

• Μορφότυπος και ανταλλαγή δεδομένων: αυτό αφορά τη συχνότητα διαβίβασης και τα απαιτούμενα δεδομένα, με λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις για τα σκάφη μικρής κλίμακας. Επιπλέον, η σταδιακή εφαρμογή ενός πλήρως ψηφιοποιημένου συστήματος καταγραφής και αναφοράς των αλιευμάτων απλουστεύει το έργο των αρχών ελέγχου και των φορέων εκμετάλλευσης, παρέχοντας πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο για την καλύτερη διαχείριση των αποθεμάτων και τον έλεγχο των αλιευτικών δραστηριοτήτων.
• Παρακολούθηση σκαφών: Οι κανόνες καθορίζουν τεχνικές απαιτήσεις για τις συσκευές παρακολούθησης σκαφών, τη συχνότητα διαβίβασης και το περιεχόμενο των δεδομένων στίγματος των σκαφών. Αυτό εισάγει μεγαλύτερη ευελιξία στους πλοιάρχους σε περίπτωση τεχνικών βλαβών ή όταν οι συσκευές δεν λειτουργούν.
• Πρωτόκολλα επιθεώρησης και ψηφιακές εκθέσεις επιθεώρησης: οι διαδικασίες για τους επιθεωρητές και τους φορείς εκμετάλλευσης εξορθολογίζονται, με ένα κοινό υπόδειγμα που επιτρέπει ταχύτερη υποβολή εκθέσεων και ευκολότερη επικύρωση και διασταύρωση δεδομένων μεταξύ των κρατών μελών.
• Εθνική καταχώριση βαθμών ποινής για τους πλοιάρχους: αυτό προωθεί ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε ολόκληρη την ΕΕ για σοβαρές παραβάσεις της κοινής αλιευτικής πολιτικής.
• Σήμανση των αλιευτικών εργαλείων: Οι κανόνες παρέχουν ευελιξία για ορισμένες απαιτήσεις σήμανσης, και ειδικά για σκάφη κάτω των 15 μέτρων που δραστηριοποιούνται κοντά στην ακτή με αδρανή εργαλεία. Η ετικέτα είναι ένα αναγνωριστικό του εργαλείου που το συσχετίζει με το σκάφος.

Επόμενα βήματα

Οι κανόνες —μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και μια εκτελεστική πράξη— δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα στις 12 Νοεμβρίου.

Θα εφαρμοστούν από τις 10 Ιανουαρίου 2026, με μεταβατικές ρυθμίσεις για ορισμένες διατάξεις ελέγχου που θα τεθούν σε εφαρμογή σταδιακά έως το 2028. Αυτή η σταδιακή προσέγγιση αποσκοπεί στη διασφάλιση ομαλής διαδικασίας προσαρμογής για τα κράτη μέλη και τους φορείς εκμετάλλευσης.

Ιστορικό

Η κοινή αλιευτική πολιτική περιλαμβάνει ορισμένους κανόνες για τον έλεγχο του τι αλιεύεται από τα σκάφη της ΕΕ και τα σκάφη που αλιεύουν στα ύδατα της ΕΕ.

Τα νέα μέτρα ακολουθούν την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 για τον έλεγχο της αλιείας, ο οποίος εκσυγχρονίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/2842 ώστε να αντικατοπτρίζει την τεχνολογική πρόοδο και την ανάγκη για αποτελεσματικότερο έλεγχο βάσει κινδύνου.

Η έκδοση του εκτελεστικού και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού θα καταργήσει τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 404/2011, ο οποίος είχε καταστεί παρωχημένος λόγω της αναθεώρησης του κανονισμού για τον έλεγχο της αλιείας και των αυξανόμενων απαιτήσεων για περισσότερη ψηφιοποίηση και προσαρμογή στις εξελισσόμενες αλιευτικές πρακτικές.