Οι τρέχουσες εξελίξεις στον αγροδιατροφικό τομέα στο Ηνωμένο Βασίλειο

125

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στον αγροδιατροφικό τομέα του Ηνωμένου Βασιλείου, με τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αναφέρεται σε ενημερωτικό σημείωμα του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Πρεσβείας της Ελλάδος στο Λονδίνο, για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα να βρίσκονται σε εξέλιξη, την ώρα που η κυβέρνηση προχωρά σε αλλαγές στη φορολογία της αγροτικής περιουσίας και εντείνεται η συζήτηση για την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας. Οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο αγροδιατροφικός τομέας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες του Brexit.

Διαπραγματεύσεις ΗΒ – ΕΕ για υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα

Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για μια διμερή συμφωνία σχετικά με τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα (SPS), με την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να επιδιώκει την ολοκλήρωσή της μέχρι το τέλος του έτους. Μια τέτοια συμφωνία θεωρείται κρίσιμη για την αποκατάσταση μέρους των εμπορικών ροών αγροδιατροφικών προϊόντων που διαταράχθηκαν μετά το Brexit.

Κομβικό ζήτημα στις συνομιλίες αποτελεί η πιθανή ευθυγράμμιση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του The Andersons Centre, ένα σενάριο άμεσης πλήρους ευθυγράμμισης χωρίς μεταβατική περίοδο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του γεωργικού εισοδήματος στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά 500 έως 810 εκατ. λίρες ετησίως.

Η National Farmers’ Union επισημαίνει ότι το αγροδιατροφικό εμπόριο μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει μειωθεί κατά 34% μετά την αποχώρηση από την ΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι μια συμφωνία SPS θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τα γραφειοκρατικά και τελωνειακά εμπόδια στις συναλλαγές.

Αλλαγές στη φορολογία της αγροτικής περιουσίας

Παράλληλα, από τις 6 Απριλίου τίθενται σε ισχύ σημαντικές αλλαγές στη φορολογική μεταχείριση της αγροτικής περιουσίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η πλήρης απαλλαγή από τον φόρο κληρονομιάς για αγροτική και επιχειρηματική περιουσία περιορίζεται πλέον έως το όριο των 2,5 εκατ. λιρών. Για ποσά πάνω από αυτό το επίπεδο προβλέπεται μερική απαλλαγή 50%, με ανώτατο φορολογικό συντελεστή 20%.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η αλλαγή θα επηρεάσει περιορισμένο αριθμό εκμεταλλεύσεων. Ωστόσο, η National Farmers’ Union εκφράζει ανησυχίες ότι η μεταρρύθμιση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διαδοχή και τη βιωσιμότητα πολλών οικογενειακών αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Η επισιτιστική ασφάλεια στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα της επισιτιστικής ασφάλειας. Σύμφωνα με έκθεση του Department for Environment, Food & Rural Affairs, το Ηνωμένο Βασίλειο εισάγει περίπου το 40% των τροφίμων που καταναλώνει, ενώ πάνω από το 25% προέρχεται από την Ευρώπη.

Η εξάρτηση από εισαγωγές, αλλά και από βασικές εισροές όπως τα λιπάσματα, αυξάνει την έκθεση της χώρας σε διεθνείς κρίσεις, γεωπολιτικές εντάσεις και διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή και η απώλεια βιοποικιλότητας θεωρούνται παράγοντες που απειλούν τη σταθερότητα της αγροτικής παραγωγής.

Η National Farmers’ Union τονίζει ότι απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις στην εγχώρια παραγωγή και σταθερή αγροτική πολιτική, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια τροφίμων και να αποφευχθούν μελλοντικές πιέσεις στις τιμές.

Εμπόριο και δασμολογικές εξελίξεις

Στο μέτωπο του διεθνούς εμπορίου, στο πλαίσιο της συμφωνίας οικονομικής συνεργασίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και United States, από την 1η Ιανουαρίου 2026 ενεργοποιήθηκε δασμολογική ποσόστωση 13.000 τόνων για εξαγωγές βρετανικού βοείου κρέατος προς τις ΗΠΑ με μειωμένο δασμό 4-10%.

Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές σκωτσέζικου ουίσκι προς τις Ηνωμένες Πολιτείες επηρεάστηκαν από την επιβολή πρόσθετου δασμού 10% το 2025, με αποτέλεσμα μείωση 15% στον όγκο και 7% στην αξία των εξαγωγών.

Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν την ανάγκη διαφοροποίησης των αγορών, με τη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και India να προβλέπει σταδιακή μείωση των δασμών στο σκωτσέζικο ουίσκι από 150% σε 75% και στη συνέχεια σε 40% μέσα στην επόμενη δεκαετία.