ΟΟΣΑ: Στασιμότητα στην ευρωπαϊκή γεωργία παρά τις υψηλές επιδοτήσεις

Στο επίκεντρο της ετήσιας έκθεσης του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για το 2025 βρίσκονται οι αγροτικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν την τελευταία τριετία στις χώρες μέλη του, αλλά και η πορεία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) στην ΕΕ για την περίοδο 2023–2027. Παρότι η συνολική στήριξη προς τη γεωργία παγκοσμίως παραμένει σε υψηλά επίπεδα, η έκθεση καταγράφει επιβράδυνση της ανάπτυξης και μείωση της παραγωγικότητας, με τον ΟΟΣΑ να προειδοποιεί ότι η ευρωπαϊκή γεωργία κινδυνεύει να μείνει πίσω στον αγώνα για βιωσιμότητα και καινοτομία.

Επιβράδυνση της ευρωπαϊκής γεωργίας

Η έκθεση του ΟΟΣΑ τονίζει ότι, παρά τις σημαντικές επιδοτήσεις μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η ευρωπαϊκή γεωργία παρουσιάζει σημάδια κόπωσης. Η παραγωγικότητα μειώνεται, οι επενδύσεις στην καινοτομία υποχωρούν, και οι μικροί παραγωγοί αντιμετωπίζουν δυσκολίες να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η επιτυχία της ΚΑΠ θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των κρατών–μελών να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τις εθνικές στρατηγικές τους και να συνδέσουν τις φιλοδοξίες για βιωσιμότητα με ρεαλιστικά οικονομικά κίνητρα για τους αγρότες.

Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΟΟΣΑ

Ο δείκτης στήριξης προς τους παραγωγούς στην ΕΕ υπολογίζεται στο 17% του ακαθάριστου αγροτικού εισοδήματος για την περίοδο 2022–2024, από πάνω από 30% στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Η αξία της αγροτικής παραγωγής στην ΕΕ για το 2024 εκτιμάται σε πάνω από 440 δισ. ευρώ, ενώ το θετικό εμπορικό ισοζύγιο φτάνει τα 60 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, η κατανομή των πόρων της ΚΑΠ δείχνει περιορισμένες επενδύσεις στη γνώση και στην καινοτομία – μόλις 0,6% της αξίας της παραγωγής – ενώ η πλειονότητα (72%) εξακολουθεί να αφορά ενισχύσεις εισοδήματος.

“Ο συνολικός δείκτης στήριξης προς τους παραγωγούς στην ΕΕ υπολογίζεται σε 17% του ακαθάριστου αγροτικού εισοδήματος την περίοδο 2022-2024″

Μείωση επενδύσεων σε καινοτομία

Ο ΟΟΣΑ διαπιστώνει σημαντική υποχώρηση στις επενδύσεις για έρευνα, κατάρτιση και αγροτικά συστήματα γνώσης (AKIS). Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι δαπάνες για γενικές υπηρεσίες του τομέα αντιστοιχούν μόλις στο 2,4% της αγροτικής παραγωγής, από 4,7% πριν δύο δεκαετίες.
Η επένδυση σε γνώση και καινοτομία μειώθηκε σχεδόν στο μισό σε σχέση με πριν από 25 χρόνια, κάτι που, όπως τονίζει ο ΟΟΣΑ, μπορεί να πλήξει τη μελλοντική παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα της γεωργίας.

Εμπόριο και περιβάλλον: Μια δύσκολη ισορροπία

Η έκθεση αναδεικνύει τη στενή σύνδεση μεταξύ αγροτικού εμπορίου και περιβάλλοντος. Παρά τη θεαματική αύξηση του παγκόσμιου αγροδιατροφικού εμπορίου, οι πολιτικές εξακολουθούν να δημιουργούν στρεβλώσεις στις αγορές, ενώ οι περιβαλλοντικοί στόχοι γίνονται ολοένα και πιο δεσμευτικοί.
Περισσότερο από το 60% των εμπορικών μέτρων που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα εισήχθησαν μετά το 2018, ενώ ολοένα περισσότερες διεθνείς συμφωνίες περιλαμβάνουν ρήτρες για βιώσιμα διατροφικά συστήματα.
Ο ΟΟΣΑ καλεί τις κυβερνήσεις – και ιδίως την ΕΕ – να περιορίσουν τις στρεβλωτικές ενισχύσεις και να επενδύσουν περισσότερο στην πράσινη μετάβαση, στην καινοτομία και στην υποστήριξη των μικρών και ευάλωτων παραγωγών.