Παρεμποδιστές Νιτροποίησης – Κλασικές και σύγχρονές τάσεις  

Ο Σύνδεσμος Παραγωγών και Εμπόρων Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ), σε συνεργασία με το Τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας και το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, διοργάνωσε διαδικτυακό workshop με θέμα: «Κλασικές και Σύγχρονες Τάσεις στους Παρεμποδιστές Νιτροποίησης».

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη στρατηγική του ΣΠΕΛ για τη σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με τις ανάγκες της αγοράς και του Έλληνα αγρότη.

Ο κλάδος των προϊόντων λίπανσης επενδύει σταθερά στην καινοτομία, με στόχο την ανάπτυξη προϊόντων λίπανσης και λύσεων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σύγχρονης γεωργίας. Η διαχείριση του αζώτου αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τη γεωργία. Γνωρίζοντας τη σημασία του αζώτου στην αύξηση της ποιότητας και της ποσότητας της παραγωγής, αλλά και τις επιπτώσεις που μπορεί να προκληθούν από μη ορθολογικές πρακτικές, ο κλάδος των λιπασμάτων παρακολουθεί όλες τις εξελίξεις στον τομέα αυτό.

Οι τεχνολογίες παρεμπόδισης του αζώτου στα λιπάσματα έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν τις απώλειες του, να αυξήσουν την αποδοτικότητα της λίπανσης και να υποστηρίξουν τους στόχους βιωσιμότητας της γεωργίας. Το Workshop εστίασε στις τελευταίες ερευνητικές εξελίξεις, τις πρακτικές εφαρμογές και τις ρυθμιστικές προκλήσεις των παρεμποδιστών αζώτου στα λιπάσματα και το παρακολούθησαν περισσότεροι από 60 εκπρόσωποι της βιομηχανίας λιπασμάτων, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της πολιτείας.

Σύνδεση Έρευνας – Αγοράς – Αγρότη

Ο Αντιπρόεδρος του ΣΠΕΛ, κ. Κωνσταντίνος Ωραιόπουλος, στην αρχική του τοποθέτηση ανέφερε ότι η υιοθέτηση στα μέτρα πολιτικής πρακτικών και λύσεων που συνδυάζουν την καινοτομία και την τεχνολογία με βασικές καλλιεργητικές πρακτικές, όπως η λίπανση, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και αποδεικνύεται από την υψηλή ανταπόκριση των αγροτών.

Αυτό έδειξαν και τα αποτελέσματα των οικολογικών σχημάτων, όπου μέσω της Δράσης – Χρήση λιπασμάτων με παρεμποδιστές εφαρμόστηκαν αυτά τα λιπάσματα σε περίπου 5 εκατομμύρια στρέμματα το 2024. Αντίστοιχα, τόνισε ότι σημαντική είναι και η συμβολή των λιπασμάτων με τεχνολογίες στη μείωση του αποτυπώματος του διοξειδίου του άνθρακα.

Η Γενική Διευθύντρια του ΣΠΕΛ, Δρ. Φωτεινή Γιαννακοπούλου, στην παρουσίαση της ανέφερε ότι σε διεθνές επίπεδο, παρατηρείται σταθερά αυξανόμενη υιοθέτηση τεχνολογιών διαχείρισης αζώτου στα λιπάσματα, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν αύξηση της χρήσης τους κατά 20–30%.

Στο Workshop παρουσιάστηκαν νέα επιστημονικά δεδομένα, αποτελέσματα της ομάδας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας του Καθηγητή κ. Καρπούζα και της Επικ. Καθηγήτριας κ. Παπαδοπούλου, στο πλαίσιο ευρωπαϊκών και διεθνών ερευνητικών έργων (ACTIONr, Grantham Foundation), για την ανακάλυψη νέων βιολογικών πρακτικών παρεμπόδισης της νιτροποίησης.

Ο Καθηγητής Δημήτρης Καρπούζας ανέλυσε τον οικολογικό και λειτουργικό ρόλο των μικροοργανισμών στην νιτροποίηση στο έδαφος. Εξήγησε γιατί απαιτούνται άμεσα νέες βιολογικές λύσεις για τη επιβράδυνση της νιτροποίησης και παρουσίασε συνοπτικά τις δράσεις της ερευνητικής ομάδας του Παν. Θεσσαλίας και ειδικότερα το Ευρωπαικό ερευνητικό έργο ACTIONr το οποίο συντονίζει.

Η Επικ. Καθηγήτρια Ευαγγελία Παπαδοπούλου παρουσίασε συγκριτικά πειραματικά δεδομένα από την δράση των συνθετικών παρεμποδιστών νιτροποίησης και των βιολογικών παρεμποδιστών νιτροποίησης καθώς και την δραστηριότητα του Παν. Θεσσαλίας στο τομέα αυτό και ολοκλήρωσε παρουσιάζοντας τις προτεραιότητες της ερευνητικής ομάδας στην μελέτη των βιολογικών παρεμποδιστών νιτροποίησης.

Ο Dr Graeme Nicol, παρουσίασε ένα πρωτοποριακό ερευνητικό πεδίο της ομάδας τους για την απομόνωση, χαρακτηρισμό και ανάπτυξη μια νέας γενιάς βιολογικών παρεμποδιστών νιτροποίησης που βασίζονται στην ικανότητα των βακτηριοφάγων να προσβάλουν εξειδικευμένα βακτήρια και αρχαία που συμμετέχουν στην νιτροποίηση.

Συνολικά, οι βιολογικοί παρεμποδιστές νιτροποίησης αποτελούν μια καινοτόμο βιοτεχνολογική λύση για την παρεμπόδιση την νιτροποίησης στα γεωργικά εδάφη που αναμένεται να συνεισφέρει τα επόμενα χρόνια στην μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της σύγχρονης γεωργίας και την βελτιστοποίηση της διαθεσιμότητας του αζώτου στις καλλιέργειες.

Το workshop ανέδειξε την αναγκαία διασύνδεση επιστήμης, βιομηχανίας και πολιτικής για τη διαμόρφωση μιας αειφορικής, ανθεκτικής και ανταγωνιστικής γεωργίας, με σεβασμό στο περιβάλλον.