ΠΟΓΕΔΥ: Από το φιάσκο του Agrisnap στο Gov Agri-Wallet – όταν η αποτυχία βαφτίζεται «ψηφιακή μεταρρύθμιση»

231

Με έντονο προβληματισμό παρακολουθεί η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) τις ανακοινώσεις για τη δημιουργία της νέας ψηφιακής εφαρμογής Gov Agri-Wallet, η οποία προβάλλεται ως το επόμενο μεγάλο βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του αγροτικού τομέα και τη διαχείριση του ΟΣΔΕ. Ωστόσο, η εμπειρία των τελευταίων ετών γεννά σοβαρές επιφυλάξεις, καθώς –όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση της Ομοσπονδίας– δεν έχει προηγηθεί καμία ουσιαστική αποτίμηση των αποτυχημένων ψηφιακών εγχειρημάτων.

Χωρίς απολογισμό, νέα ψηφιακά σχέδια

Η ΠΟΓΕΔΥ υπογραμμίζει ότι η Πολιτεία επιχειρεί να παρουσιάσει ακόμη ένα πληροφοριακό σύστημα ως «λύση», χωρίς να έχει δοθεί καμία απάντηση για τα προβλήματα και τις αστοχίες προηγούμενων εφαρμογών. Η απουσία τεκμηρίωσης για την αποτελεσματικότητα του νέου εγχειρήματος ενισχύει την ανησυχία ότι πρόκειται για επανάληψη του ίδιου μοτίβου.

Κίνδυνος δημιουργίας «βιομηχανίας εφαρμογών»

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, διαμορφώνεται ένα επικίνδυνο μοντέλο, όπου κάθε αποτυχία οδηγεί σε μια νέα εφαρμογή και κάθε δυσλειτουργία μετατρέπεται σε νέο ψηφιακό έργο. Αντί για ουσιαστική διοικητική μεταρρύθμιση, ενισχύεται μια λογική διαρκούς παραγωγής συστημάτων χωρίς στρατηγική συνοχή.

Ψηφιακή γραφειοκρατία αντί απλοποίησης

Η ΠΟΓΕΔΥ προειδοποιεί ότι αντί για απλοποίηση διαδικασιών, δημιουργείται ένα περιβάλλον ψηφιακής γραφειοκρατίας. Οι πλατφόρμες πολλαπλασιάζονται χωρίς διαλειτουργικότητα, ενώ η ευθύνη τεκμηρίωσης μεταφέρεται στους ίδιους τους αγρότες, αυξάνοντας το διοικητικό βάρος.

Ο αγρότης σε ρόλο «αυτο-ελεγκτή»

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο ο παραγωγός να μετατραπεί σε υποχρεωτικό πάροχο αποδεικτικών στοιχείων της δραστηριότητάς του, μέσω κινητών εφαρμογών και ψηφιακών εργαλείων. Όπως επισημαίνεται, πρόκειται για ένα σύστημα συνεχούς αυτο-τεκμηρίωσης που δεν μειώνει τη γραφειοκρατία, αλλά απλώς τη μεταφέρει σε ψηφιακή μορφή.

Κρίσιμα ερωτήματα χωρίς απαντήσεις

Η ΠΟΓΕΔΥ θέτει μια σειρά από καίρια ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά:

• Ποιος θα έχει τη θεσμική ευθύνη λειτουργίας και ελέγχου του συστήματος;
• Πώς θα ενσωματωθεί στο ΟΣΔΕ και στον μηχανισμό πληρωμών;
• Ποιο θα είναι το νομικό καθεστώς των ψηφιακών τεκμηρίων;
• Πώς διασφαλίζονται τα προσωπικά δεδομένα και η χρήση γεωεντοπισμού;
• Ποιος θα λογοδοτήσει σε περίπτωση αποτυχίας;

«Η αγροτική πολιτική δεν γίνεται με apps»

Η Ομοσπονδία τονίζει ότι η αγροτική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται με όρους εφαρμογών κινητού τηλεφώνου. Η διαφάνεια και η αξιοπιστία των ενισχύσεων απαιτούν ισχυρούς δημόσιους ελεγκτικούς μηχανισμούς, επαρκώς στελεχωμένες υπηρεσίες και σαφές θεσμικό πλαίσιο.

Κάλεσμα για διαφάνεια και λογοδοσία

Η ΠΟΓΕΔΥ καλεί την πολιτική ηγεσία:

• να παρουσιάσει πλήρη απολογισμό των προηγούμενων ψηφιακών έργων,
• να δημοσιοποιήσει το θεσμικό και τεχνικό σχέδιο του Gov Agri-Wallet,
• να διασφαλίσει ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν θα εξελιχθεί σε δαπανηρό πείραμα εις βάρος των παραγωγών.

Το μήνυμα είναι σαφές: η χώρα δεν χρειάζεται άλλη μια «εντυπωσιακή εφαρμογή», αλλά σοβαρή διοίκηση, θεσμική ευθύνη και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη στον αγροτικό τομέα.

 Αναλυτικά, ολόκληρη η ανακοίνωση της ΠΟΓΕΔΥ, έχει ως εξής:

«Η ΠΟΓΕΔΥ παρακολουθεί με έντονο προβληματισμό τις πρόσφατες ανακοινώσεις σχετικά με τη δημιουργία της νέας ψηφιακής εφαρμογής Gov Agri-Wallet, η οποία παρουσιάζεται ως το επόμενο μεγάλο βήμα ψηφιακού μετασχηματισμού του αγροτικού τομέα και της διαχείρισης του ΟΣΔΕ.

Δυστυχώς, η εμπειρία των τελευταίων ετών επιβάλλει να είμαστε εξαιρετικά επιφυλακτικοί. Η Πολιτεία, αντί να δώσει ουσιαστικές απαντήσεις για το παταγώδες φιάσκο προηγούμενων ψηφιακών εφαρμογών, επιχειρεί να παρουσιάσει ένα ακόμη πληροφοριακό σύστημα ως «λύση», χωρίς καμία δημόσια αποτίμηση των αποτυχιών που προηγήθηκαν και χωρίς καμία τεκμηρίωση ότι το νέο εγχείρημα θα λειτουργήσει αποτελεσματικά.

Η πραγματικότητα είναι απλή και δεν επιδέχεται επικοινωνιακές ωραιοποιήσεις: η διοίκηση κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια νέα βιομηχανία παραγωγής ψηφιακών εφαρμογών, όπου κάθε αποτυχία καλύπτεται από μια επόμενη εφαρμογή, κάθε δυσλειτουργία μετατρέπεται σε νέο «ψηφιακό έργο» και κάθε πραγματικό πρόβλημα διοίκησης μεταμφιέζεται σε τεχνολογική καινοτομία.

Αντί για ουσιαστική μεταρρύθμιση, δημιουργείται ένα περιβάλλον ψηφιακής γραφειοκρατίας, στο οποίο πολλαπλασιάζονται οι πλατφόρμες και τα συστήματα χωρίς διαλειτουργικότητα, μεταφέρεται η ευθύνη τεκμηρίωσης από το κράτος στους αγρότες και αυξάνεται η διοικητική επιβάρυνση χωρίς πραγματική απλοποίηση διαδικασιών.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το νέο μοντέλο φαίνεται να μετατρέπει τον ίδιο τον παραγωγό σε υποχρεωτικό “πάροχο αποδεικτικών στοιχείων” της δραστηριότητάς του, μέσω κινητών εφαρμογών και ψηφιακών τεκμηρίων, δημιουργώντας ένα σύστημα συνεχούς αυτο-τεκμηρίωσης που δεν μειώνει τη γραφειοκρατία, απλώς την ψηφιοποιεί.

Την ίδια στιγμή, παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα όπως:

• Ποιος είναι ο θεσμικός φορέας που θα έχει την ευθύνη λειτουργίας και ελέγχου του συστήματος;
• Πώς θα ενσωματωθεί η εφαρμογή στο ΟΣΔΕ και στον μηχανισμό πληρωμών;
• Ποιο είναι το νομικό καθεστώς των ψηφιακών τεκμηρίων που θα παράγονται;
• Πώς διασφαλίζονται τα προσωπικά δεδομένα και η χρήση γεωεντοπισμού;
• Ποιος θα λογοδοτήσει εάν η νέα αυτή «μεταρρύθμιση» καταλήξει σε ένα ακόμη ψηφιακό αδιέξοδο;

Η ΠΟΓΕΔΥ οφείλει να επισημάνει ότι η αγροτική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται με όρους εφαρμογών κινητού τηλεφώνου. Η διαφάνεια, η αξιοπιστία των ενισχύσεων και η προστασία των ευρωπαϊκών πόρων δεν εξασφαλίζονται με επικοινωνιακές παρουσιάσεις λογισμικού αλλά με ισχυρούς δημόσιους ελεγκτικούς μηχανισμούς, επαρκώς στελεχωμένες γεωτεχνικές υπηρεσίες και σαφές θεσμικό πλαίσιο και λογοδοσία.

Διαφορετικά, το μόνο που θα παραχθεί είναι ένας ακόμη κύκλος δαπανηρών πληροφοριακών έργων που θα αφήσουν πίσω τους περισσότερη σύγχυση, περισσότερη γραφειοκρατία και ακόμη λιγότερη εμπιστοσύνη.

Η ΠΟΓΕΔΥ καλεί την πολιτική ηγεσία:

• να παρουσιάσει πλήρη απολογισμό των προηγούμενων ψηφιακών έργων στον αγροτικό τομέα,
• να δημοσιοποιήσει το θεσμικό και τεχνικό σχέδιο του Gov Agri-Wallet, και
• να εγγυηθεί ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν θα μετατραπεί σε ακριβό πείραμα πάνω στις πλάτες των παραγωγών και των δημόσιων γεωτεχνικών υπηρεσιών.

Η χώρα δεν χρειάζεται άλλη μια «εντυπωσιακή εφαρμογή». Χρειάζεται σοβαρή διοίκηση, θεσμική ευθύνη και πραγματικές μεταρρυθμίσεις.»