ΠΟΓΕΔΥ: «Παταγώδης αποτυχία» στο σύστημα ελέγχου των βιολογικών και των οικολογικών σχημάτων

Σκληρή ανακοίνωση εξέδωσε η ΠΟΓΕΔΥ, καταγγέλλοντας ότι το σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης των βιολογικών δράσεων και των οικολογικών σχημάτων έχει αποτύχει. Επικαλούμενη στοιχεία του ΥΠΑΑΤ και του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, η Ομοσπονδία ζητά ριζικές αλλαγές στον μηχανισμό εποπτείας, ενίσχυση των δημόσιων ελεγκτικών υπηρεσιών και πλήρη διαφάνεια στη διαχείριση των κοινοτικών πόρων.

Αναλυτικά η ανακοίνωση έχει ως εξής:

Η ΠΟΓΕΔΥ καταγγέλλει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι το σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης των βιολογικών δράσεων και των οικολογικών σχημάτων δεν είναι απλώς προβληματικό — έχει αποτύχει παταγωδώς. Τα ίδια τα επίσημα έγγραφα του ΥΠΑΑΤ και του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, που κατατέθηκαν στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου, επιβεβαιώνουν όσα η Ομοσπονδία προειδοποιούσε εδώ και χρόνια: κρίσιμες διαδικασίες εγκαταλείφθηκαν χωρίς ουσιαστική εποπτεία, χωρίς επιστημονικό έλεγχο και χωρίς καν στοιχειώδεις μηχανισμούς πρόληψης παρατυπιών. Πρόκειται για συνειδητή διοικητική εκτροπή, όχι για ατυχές αποτέλεσμα.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, την περίοδο 2020–2025 καταγράφηκαν 185 ευρήματα σε ελέγχους, αλλά επιβλήθηκαν μόλις 14 κυρώσεις. Το 2025, από 53 δείγματα, τα 4 βρέθηκαν μη συμμορφούμενα, ενώ επιβλήθηκαν πρόστιμα σε 4 ΟΕΠ και αναστολές σε 3. Στη βιολογική κτηνοτροφία οι αποκλίσεις μεταξύ δηλώσεων και πραγματικών δεδομένων έφτασαν έως και το 75%, ενώ στη βιολογική μελισσοκομία τα ευρήματα άγγιξαν το 50%.

Το ίδιο το Υπουργείο παραδέχεται ότι αναγκάστηκε να «παγώσει» δράσεις και εγκρίσεις φορέων πιστοποίησης. Δεν εξηγεί, όμως, πώς οδηγηθήκαμε σε αυτή την κατάρρευση, ποιος ευθύνεται και γιατί αγνοήθηκαν επί χρόνια οι τεκμηριωμένες παρεμβάσεις της ΠΟΓΕΔΥ.

Ακόμη πιο κρίσιμο: δεν απαντά ποιος θα πληρώσει τα “σπασμένα” στους συνεπείς παραγωγούς, που επένδυσαν στη βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία και βλέπουν σήμερα τις δράσεις να ακυρώνονται χωρίς καμία προστασία ή αποκατάσταση. Το επικοινωνιακό «αντίδωρο» της μεταφοράς πόρων σε εγγειοβελτιωτικά έργα —όπως πρόσφατα ανακοίνωσε ο Υπουργός στο Μέτσοβο στα πλαίσια του διαλόγου για την επόμενη  ΚΑΠ— σε τι ακριβώς αποζημιώνει αυτούς τους ανθρώπους; Σε τι καλύπτει τις απώλειές τους;

Η σιωπή αυτή δεν είναι ουδέτερη. Είναι συνειδητή επιλογή συγκάλυψης.

Η ΠΟΓΕΔΥ είχε εγκαίρως προειδοποιήσει για την απομάκρυνση των ΔΑΟΚ από τον πυρήνα των ελέγχων, για την υποβάθμιση του επιστημονικού ρόλου των γεωτεχνικών, για τον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων και για τη συστηματική αποδόμηση της εποπτείας. Η διοίκηση όχι μόνο δεν αντέδρασε, αλλά επέτρεψε να γιγαντωθούν οι στρεβλώσεις μέχρι το σημείο της πλήρους απαξίωσης του συστήματος.

Σήμερα παραδέχεται τις παρατυπίες, αλλά αποφεύγει επιμελώς να αναλάβει την ευθύνη. Αυτό δεν είναι αδράνεια — είναι θεσμική αποτυχία με πολιτικές προεκτάσεις.

Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές: κίνδυνος δημοσιονομικών διορθώσεων από την ΕΕ, απώλεια πολύτιμων πόρων της ΚΑΠ, και κυρίως κατάφωρη αδικία εις βάρος των έντιμων παραγωγών, που καλούνται να πληρώσουν το τίμημα ενός συστήματος που δεν σχεδίασαν. Το κοινοτικό χρήμα μένει απροστάτευτο και η αξιοπιστία της χώρας πλήττεται σοβαρά.

Η ΠΟΓΕΔΥ απαιτεί άμεση και ριζική ανατροπή της σημερινής κατάστασης:

• επιστροφή του δημόσιου ελέγχου στον πυρήνα του συστήματος,
• ουσιαστική ενίσχυση των ΔΑΟΚ και των γεωτεχνικών υπηρεσιών,
• καταβολή όμοιου ελεγκτικού επιδόματος και αποζημίωσης σε όλους τους γεωτεχνικούς όπου και εάν εργάζονται (ΑΑΔΕ-Υπουργείο-ΔΑΟ/ΔΑΟΚ – εποπτευόμενους φορείς ΥπΑΑΤ)
• υποχρεωτική συμμετοχή γεωτεχνικών συμβούλων σε όλα τις βιολογικά δράσεις/μέτρα, τα οικολογικά σχήματα και γενικά τα πάσης φύσεως γεωργοπεριβαλλοντικά δράσεις/μέτρα
• πλήρη διαφάνεια και πραγματική ιχνηλασιμότητα,
• σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων με αντίστοιχη λογοδοσία.

Το σημερινό μοντέλο δεν διορθώνεται — αντικαθίσταται. Η ανοχή εξαντλήθηκε.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν το σύστημα απέτυχε. Αυτό είναι δεδομένο. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν αυτή η αποτυχία ήταν αποτέλεσμα ανικανότητας ή αν εξυπηρέτησε συγκεκριμένα συμφέροντα. Γιατί όταν τα λάθη είναι τόσο επαναλαμβανόμενα, τόσο εμφανή και τόσο χονδροειδή, παύουν να μοιάζουν με λάθη, αλλά προσιδιάζουν σε εθνική υπονόμευση.

Η ΠΟΓΕΔΥ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον δημόσιο έλεγχο, την επιστημονική ευθύνη και την προστασία των παραγωγών. Η αγροτική πολιτική δεν αντέχει άλλες σκιές. Απαιτούνται απαντήσεις — και απαιτούνται τώρα.