Ποιοι γεμίζουν τα ράφια της Ευρώπης με γάλα, τυρί και βούτυρο

179

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εικόνα για το ενδοκοινοτικό εμπόριο γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία του Milk Market Observatory (MMO). Το αρχείο, με τελευταία ενημέρωση στις 12 Αυγούστου 2026, βασίζεται στα στοιχεία της Eurostat (COMEXT) και εξετάζει τις εμπορικές ροές μεταξύ των κρατών-μελών, τόσο σε επίπεδο εξαγωγών όσο και εισαγωγών.

Η εικόνα του πρώτου τετραμήνου του 2026 είναι σε γενικές γραμμές ανοδική. Οι ενδοκοινοτικές εξαγωγές βουτύρου έφθασαν τους 271.161 τόνους, αυξημένες κατά 10% σε σχέση με τους 245.803 τόνους του αντίστοιχου διαστήματος του 2025. Στα τυριά, οι εξαγωγές ανήλθαν σε 1.689.809 τόνους, καταγράφοντας αύξηση 6%, ενώ οι εισαγωγές έφθασαν τους 1.684.249 τόνους, επίσης αυξημένες κατά 6%.
Αντίθετα, το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη (SMP) παρουσιάζει υποχώρηση στις ενδοκοινοτικές ροές, ενώ το πλήρες γάλα σε σκόνη (WMP) και η σκόνη ορού γάλακτος (whey powder) κινούνται με διαφορετικές ταχύτητες. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ευρωπαϊκή αγορά δεν ακολουθεί μία ενιαία τάση, αλλά διαμορφώνεται από τις ανάγκες κάθε προϊόντος, τις δυνατότητες παραγωγής των κρατών-μελών και τη ζήτηση στις επιμέρους αγορές.

Βούτυρο: πάνω από 271.000 τόνοι στο πρώτο τετράμηνο

Το βούτυρο αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ενίσχυσης του ενδοκοινοτικού εμπορίου.

Οι εξαγωγές μεταξύ των κρατών-μελών αυξήθηκαν από 245.803 τόνους το πρώτο τετράμηνο του 2025 σε 271.161 τόνους το πρώτο τετράμηνο του 2026, δηλαδή κατά 10%. Οι ενδοκοινοτικές εισαγωγές κινήθηκαν σχεδόν παράλληλα, από 245.803 τόνους σε 271.161 τόνους, σύμφωνα με τα συνολικά στοιχεία του MMO.

Η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας βουτύρου στην εσωτερική αγορά της ΕΕ, με 430.957 τόνους στο πρώτο τετράμηνο του 2026, έναντι 411.644 τόνων το 2025, σημειώνοντας αύξηση 5%.

Ακολουθούν η Ολλανδία με 301.153 τόνους, αυξημένους κατά 3%, η Γαλλία με 169.408 τόνους, η Ιταλία με 157.868 τόνους και η Δανία με 119.671 τόνους. Σημαντική αύξηση εμφανίζει η Ιρλανδία, με τις εξαγωγές της να φθάνουν τους 63.182 τόνους, δηλαδή 48% περισσότερους από τους 42.830 τόνους του 2025.

Η Ελλάδα βρίσκεται επίσης σε ανοδική τροχιά. Οι ενδοκοινοτικές εξαγωγές βουτύρου ανήλθαν σε 36.381 τόνους, από 34.067 τόνους το 2025, σημειώνοντας αύξηση 7%. Από την άλλη πλευρά, οι ελληνικές εισαγωγές έφθασαν τους 48.375 τόνους, έναντι 45.878 τόνων ένα χρόνο νωρίτερα, αυξημένες κατά 5%.

Η εικόνα δείχνει ότι το βούτυρο αποτελεί έναν ιδιαίτερα ενεργό κλάδο του ευρωπαϊκού ενδοκοινοτικού εμπορίου, με μεγάλους παραγωγούς και ταυτόχρονα σημαντικές αγορές κατανάλωσης να συμμετέχουν στις ροές.

Τυριά: η μεγαλύτερη κατηγορία και με ισχυρή ανάπτυξη

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η κλίμακα του ενδοκοινοτικού εμπορίου τυριών.

Κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026, οι ενδοκοινοτικές εξαγωγές τυριών ανήλθαν σε 1.689.809 τόνους, έναντι 1.598.019 τόνων το 2025 και 1.549.189 τόνων το 2024. Η αύξηση σε ετήσια βάση διαμορφώθηκε στο 6%. Οι εισαγωγές ανήλθαν σε 1.684.249 τόνους, από 1.594.310 τόνους το 2025, επίσης αυξημένες κατά 6%.

Η Γερμανία βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών που εξάγουν τυριά εντός της ΕΕ, με 71.454 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 10%.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η επίδοση της Γαλλίας, η οποία αύξησε τις εξαγωγές της στους 42.962 τόνους, από 31.087 τόνους, καταγράφοντας άνοδο 38%. Ακολουθούν η Ιρλανδία με 27.272 τόνους και η Ολλανδία με 23.836 τόνους.

Σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται επίσης για την Πολωνία, με 15.346 τόνους και άνοδο 26%, ενώ η Δανία παρουσιάζει αύξηση 82%, φθάνοντας τους 4.583 τόνους. Η Ιταλία εμφανίζει επίσης εντυπωσιακή άνοδο, καθώς οι εξαγωγές τυριών αυξήθηκαν κατά 79%, από 1.800 σε 3.224 τόνους.
Η Ελλάδα, αντίθετα, εμφανίζει μικρή υποχώρηση στις ενδοκοινοτικές εισαγωγές τυριών: από 2.997 τόνους το 2025 σε 2.699 τόνους το πρώτο τετράμηνο του 2026, δηλαδή κατά 10%. Οι ελληνικές εξαγωγές, ωστόσο, αυξήθηκαν από 148 σε 227 τόνους, παρουσιάζοντας άνοδο 54%.

Η Γερμανία παραμένει κομβικός κόμβος του ευρωπαϊκού γαλακτοκομικού εμπορίου

Τα στοιχεία τριετίας επιβεβαιώνουν τον κεντρικό ρόλο της Γερμανίας στο ευρωπαϊκό γαλακτοκομικό εμπόριο.

Στην κατηγορία των τυριών, οι γερμανικές ενδοκοινοτικές εξαγωγές διαμορφώθηκαν το 2025 στους 183.955 τόνους, έναντι 179.302 τόνων το 2024 και 183.937 τόνων το 2023. Η Ιρλανδία ακολούθησε με 105.059 τόνους, ενώ η Γαλλία κινήθηκε στους 95.912 τόνους.

Στις εισαγωγές τυριών, η Ολλανδία παρέμεινε στην πρώτη θέση με 183.932 τόνους το 2025. Ακολουθούν η Ιταλία με 81.908 τόνους και η Γερμανία με 78.558 τόνους.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ένα σύνθετο δίκτυο παραγωγής, μεταποίησης και διανομής, στο οποίο οι μεγάλες παραγωγικές χώρες δεν είναι απαραίτητα μόνο εξαγωγείς, αλλά ταυτόχρονα λειτουργούν και ως σημαντικές αγορές εισαγωγής.

SMP: υποχώρηση των ενδοκοινοτικών ροών

Διαφορετική είναι η εικόνα για το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη (SMP).

Οι ενδοκοινοτικές εξαγωγές SMP το πρώτο τετράμηνο του 2026 διαμορφώθηκαν στους 69.268 τόνους, έναντι 72.623 τόνων το 2025, καταγράφοντας μείωση 5%. Οι εισαγωγές ανήλθαν σε 69.265 τόνους, από 72.617 τόνους, επίσης μειωμένες κατά 5%.

Η Γερμανία κατέγραψε εξαγωγές 16.682 τόνων, αυξημένες κατά 5%, ενώ η Ολλανδία υποχώρησε στους 13.631 τόνους, μειωμένη κατά 24%. Το Βέλγιο, με 12.498 τόνους, σημείωσε αύξηση 8%, ενώ η Γαλλία υποχώρησε κατά 5%, στους 11.719 τόνους.

Σημαντικές μεταβολές παρατηρούνται και στις εισαγωγές. Η Πολωνία αύξησε τις εισαγωγές SMP κατά 28%, ενώ η Ισπανία κατά 19%. Αντίθετα, η Ελλάδα υποχώρησε από 1.872 σε 1.167 τόνους, δηλαδή κατά 38%.

Η τριετής εικόνα δείχνει ότι το SMP βρίσκεται σε φάση σταθεροποίησης: οι συνολικές ενδοκοινοτικές εξαγωγές μειώθηκαν από 660.312 τόνους το 2023 σε 611.418 τόνους το 2025, ενώ οι εισαγωγές ακολούθησαν αντίστοιχη πορεία.

WMP: άνοδος στις αρχές του 2026, αλλά πτώση σε ορίζοντα τριετίας

Στο πλήρες γάλα σε σκόνη (WMP), τα στοιχεία του πρώτου τετραμήνου του 2026 παρουσιάζουν θετικότερη εικόνα.

Οι ενδοκοινοτικές εξαγωγές αυξήθηκαν στους 291.228 τόνους, από 280.358 τόνους το 2025, δηλαδή κατά 4%. Οι εισαγωγές έφθασαν τους 285.722 τόνους, από 275.129 τόνους, επίσης αυξημένες κατά 4%.

Η Ιταλία αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα WMP στην ενδοκοινοτική αγορά, με 54.528 τόνους, αυξημένους κατά 10%. Η Ολλανδία ακολουθεί με 49.446 τόνους και άνοδο 25%, ενώ η Γερμανία υποχώρησε στους 53.657 τόνους, κατά 7%.

Η Ελλάδα αύξησε τις εξαγωγές WMP από 1.934 σε 2.656 τόνους, καταγράφοντας άνοδο 37%. Παράλληλα, οι εισαγωγές αυξήθηκαν από 2.768 σε 2.985 τόνους, κατά 8%.

Ωστόσο, σε ορίζοντα τριετίας, η εικόνα είναι διαφορετική. Οι ενδοκοινοτικές εξαγωγές WMP μειώθηκαν από 246.472 τόνους το 2023 σε 208.707 τόνους το 2025, δηλαδή κατά 14%.

Η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας, αλλά οι εξαγωγές της μειώθηκαν από 191.050 τόνους το 2023 σε 167.581 τόνους το 2025. Αντίθετα, η Ιταλία αύξησε τις εξαγωγές της στους 140.021 τόνους, ενώ η Ολλανδία ενισχύθηκε στους 124.104 τόνους.

Whey powder: μεγάλη αγορά με μικρή υποχώρηση

Η σκόνη ορού γάλακτος αποτελεί επίσης σημαντικό τμήμα των ενδοκοινοτικών ροών.

Το 2025 οι συνολικές ενδοκοινοτικές εξαγωγές whey powder ανήλθαν σε 819.327 τόνους, έναντι 832.646 τόνων το 2024 και 873.268 τόνων το 2023. Η μεταβολή από το 2024 στο 2025 ήταν -2%, ενώ σε σχέση με το 2023 η αγορά βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο.

Στους μεγάλους εξαγωγείς ξεχωρίζει η Ιταλία, με 140.021 τόνους, η Ολλανδία με 124.104 τόνους, η Γαλλία με 76.882 τόνους και η Ιρλανδία με 49.182 τόνους. Η Πορτογαλία παρουσιάζει ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση, φθάνοντας τους 23.416 τόνους από 16.119 το 2024, δηλαδή κατά 45%.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Η ελληνική αγορά εμφανίζει διαφορετικές τάσεις ανά προϊόν και αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα που προκύπτουν από τα στοιχεία.

Στο βούτυρο, η Ελλάδα παρουσιάζει αύξηση τόσο στις εξαγωγές όσο και στις εισαγωγές. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 7% και οι εισαγωγές κατά 5% στο πρώτο τετράμηνο του 2026.

Στα τυριά, οι ελληνικές εξαγωγές ενισχύθηκαν σημαντικά, κατά 54%, αλλά από χαμηλή βάση, ενώ οι εισαγωγές υποχώρησαν κατά 10%.

Στο SMP, οι ελληνικές εισαγωγές υποχώρησαν κατά 38%, ενώ οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 17%.

Αντίθετα, στο WMP η Ελλάδα κατέγραψε άνοδο τόσο στις εξαγωγές όσο και στις εισαγωγές. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 37%, ενώ οι εισαγωγές κατά 8%.

Η εικόνα αυτή δεν επιτρέπει μία ενιαία αξιολόγηση της ελληνικής παρουσίας στο ενδοκοινοτικό γαλακτοκομικό εμπόριο. Δείχνει, όμως, ότι υπάρχουν επιμέρους κατηγορίες όπου οι ελληνικές ροές ενισχύονται και άλλες όπου καταγράφεται υποχώρηση.

Η συνολική εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς

Τα στοιχεία του MMO καταγράφουν ένα ευρωπαϊκό γαλακτοκομικό εμπόριο με σημαντικές διαφοροποιήσεις.

Το βούτυρο παρουσιάζει σαφή δυναμική, με άνοδο 10% στις ενδοκοινοτικές εξαγωγές το πρώτο τετράμηνο του 2026. Τα τυριά, που αποτελούν μακράν τη μεγαλύτερη κατηγορία μεταξύ των προϊόντων που καταγράφονται στο αρχείο, αυξάνονται κατά 6%. Το WMP κινείται επίσης ανοδικά κατά 4%, ενώ το SMP υποχωρεί κατά 5%.
Σε ορίζοντα τριετίας, ωστόσο, οι τάσεις είναι περισσότερο σύνθετες. Το ενδοκοινοτικό εμπόριο τυριών αυξήθηκε από 4,62 εκατ. τόνους το 2023 σε 4,98 εκατ. τόνους το 2025, δηλαδή κατά 4%, ενώ το SMP υποχώρησε κατά περίπου 7% και το WMP κατά 14%.
Έτσι, η ευρωπαϊκή αγορά γαλακτοκομικών φαίνεται να μετατοπίζει σταδιακά το βάρος της προς προϊόντα υψηλότερης και πιο διαφοροποιημένης ζήτησης, με τα τυριά και το βούτυρο να εμφανίζουν ιδιαίτερη ανθεκτικότητα, ενώ οι ροές ορισμένων προϊόντων σε μορφή σκόνης παρουσιάζουν μεγαλύτερη μεταβλητότητα.

Η Ευρώπη λειτουργεί ως ενιαία αλλά εξαιρετικά σύνθετη αγορά

Τα δεδομένα αποκαλύπτουν, τελικά, το μέγεθος της αλληλεξάρτησης των ευρωπαϊκών γαλακτοκομικών αγορών. Οι μεγαλύτερες παραγωγικές χώρες αποτελούν ταυτόχρονα σημαντικούς προμηθευτές και αγοραστές, ενώ κράτη με μικρότερη παραγωγική βάση συμμετέχουν στις ενδοκοινοτικές ροές μέσα από συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Η Γερμανία, η Ολλανδία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιρλανδία, η Πολωνία και η Δανία διατηρούν κομβικούς ρόλους, αλλά οι μεταβολές που καταγράφονται σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ελλάδα, η Κροατία και άλλες μικρότερες αγορές δείχνουν ότι το εμπορικό τοπίο μεταβάλλεται συνεχώς.

Για την ελληνική γαλακτοκομική παραγωγή, τα στοιχεία αποτελούν ταυτόχρονα ένδειξη ευκαιριών και προκλήσεων. Η άνοδος σε ορισμένες ροές, όπως το βούτυρο και το WMP, αλλά και η αύξηση των εξαγωγών τυριών από χαμηλότερη βάση, δείχνουν περιθώρια διεύρυνσης της παρουσίας της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αγορά. Την ίδια στιγμή, η μείωση των εισαγωγών και εξαγωγών SMP καταδεικνύει ότι οι επιμέρους αγορές προϊόντων σε σκόνη ακολουθούν διαφορετική δυναμική.

Συνολικά, το πρώτο τετράμηνο του 2026 επιβεβαιώνει ότι το ενδοκοινοτικό εμπόριο παραμένει βασικός μηχανισμός της ευρωπαϊκής γαλακτοκομικής οικονομίας, με τις ποσότητες και τις κατευθύνσεις των προϊόντων να μεταβάλλονται ανάλογα με τη ζήτηση, την παραγωγή και τις ανάγκες της μεταποίησης σε κάθε κράτος-μέλος.