Πώς υπολογίζεται η ενίσχυση του προανθικού

2,2K

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Όπως αναφέραμε σε προγενέστερη δημοσίευση, μια σημαντική απόφαση για τους παραγωγούς που υπέστησαν απώλειες από τους παγετούς της άνοιξης του 2025 εκδόθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με την Κοινή Υπουργική Απόφαση να αναθέτει στον ΕΛ.Γ.Α. την υλοποίηση ad hoc προγράμματος κρατικών οικονομικών ενισχύσεων.

Η απόφαση αφορά παραγωγούς σε 26 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, των οποίων συγκεκριμένες καλλιέργειες υπέστησαν μείωση παραγωγής κατά το 2025 ως άμεσο αποτέλεσμα των παγετών που σημειώθηκαν από 17 Μαρτίου έως 18 Απριλίου 2025.

Το συνολικό ύψος της δαπάνης για το πρόγραμμα εκτιμάται έως 50 εκατ. ευρώ, ενώ το τελικό ύψος της δαπάνης θα διαμορφωθεί με βάση τα πραγματικά δεδομένα κατά την υλοποίηση του προγράμματος.

Ποιες καλλιέργειες αφορά

Η ΚΥΑ αφορά απώλειες παραγωγής του έτους 2025 στις εξής καλλιέργειες:

Κεράσια, στις Περιφερειακές Ενότητες Αργολίδας, Αρκαδίας, Αχαΐας, Γρεβενών, Δράμας, Έβρου, Ημαθίας, Θεσσαλονίκης, Καβάλας, Καρδίτσας, Καστοριάς, Κιλκίς, Κοζάνης, Κορινθίας, Λάρισας, Μαγνησίας, Μεσσηνίας, Ξάνθης, Πέλλας, Πιερίας – στην περιοχή της Τοπικής Κοινότητας Αγίου Δημητρίου –, Ροδόπης, Σερρών, Τρικάλων, Φλώρινας και Χαλκιδικής.

Βύσσινα, στις Περιφερειακές Ενότητες Αργολίδας, Αρκαδίας, Γρεβενών, Κορινθίας, Λάρισας, Μεσσηνίας, Πέλλας, Ροδόπης, Σερρών και Τρικάλων.

Μήλα, στις Περιφερειακές Ενότητες Αχαΐας, Γρεβενών, Δράμας, Έβρου, Θεσσαλονίκης, Καβάλας, Καρδίτσας, Καστοριάς, Κοζάνης, Κορινθίας, Ξάνθης, Πέλλας – στην περιοχή της Βεγορίτιδας –, Ροδόπης, Σερρών και Φλώρινας.

Κυδώνια, στις Περιφερειακές Ενότητες Έβρου, Ημαθίας, Καβάλας, Καρδίτσας, Κιλκίς, Λάρισας, Ξάνθης, Πέλλας, Ροδόπης και Τρικάλων.

Νωπά σύκα, στην Περιφερειακή Ενότητα Αττικής.

Η απόφαση επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες καλλιέργειες υπέστησαν μείωση παραγωγής κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2025 ως άμεσο αποτέλεσμα των παγετών του Μαρτίου και Απριλίου 2025.

Ποιοι παραγωγοί μπορούν να λάβουν ενίσχυση

Δικαιούχοι είναι οι παραγωγοί που έχουν υποβάλει οριστικές αιτήσεις χορήγησης ενίσχυσης στον ΕΛ.Γ.Α. εντός του 2025.

Παράλληλα, η ΚΥΑ θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Δικαιούχοι μπορούν να είναι μόνο μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων, σύμφωνα με το σχετικό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Επιπλέον, το σύνολο της φυτικής παραγωγής που ζημιώθηκε και δηλώθηκε πρέπει να είναι ασφαλισμένο στον ΕΛ.Γ.Α., να περιλαμβάνεται στην Ενιαία Δήλωση Καλλιέργειας/Εκτροφής του 2025 και να έχει εξοφληθεί η αντίστοιχη ειδική ασφαλιστική εισφορά του έτους της ζημιάς.

Τι ισχύει για τα φυσικά πρόσωπα

Για τα φυσικά πρόσωπα προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ότι:

• πρέπει να παρουσιάζουν αγροτικό εισόδημα,
• πρέπει να είναι νόμιμοι κάτοχοι της εκμετάλλευσης κατά τη χρονική περίοδο που συνέβη το ζημιογόνο αίτιο,
• η κατοχή στο πλαίσιο της οικογένειας θεωρείται ότι υφίσταται στο πρόσωπο και των δύο συζύγων, ανεξάρτητα από το πραγματικό γεγονός.

Τι ισχύει για τα νομικά πρόσωπα

Για τις επιχειρήσεις και τα νομικά πρόσωπα προβλέπονται επιπλέον προϋποθέσεις.

Πρέπει να έχουν νομική προσωπικότητα και να λειτουργούν τουλάχιστον ένα έτος με οικονομικά αποτελέσματα, να είναι νόμιμοι κάτοχοι της εκμετάλλευσης κατά την περίοδο του ζημιογόνου αιτίου και από τη συστατική τους πράξη να προκύπτει ότι κύρια δραστηριότητά τους είναι η άσκηση της γεωργίας.

Παράλληλα, πρέπει να ασκούν γεωργία οι εταίροι ή τα μέλη που κατέχουν την πλειοψηφία των μετοχών, δηλαδή να δηλώνουν αγροτικό εισόδημα.

Απαραίτητη είναι επίσης η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.

Ποιο είναι το κατώτατο όριο ζημιάς

Η ΚΥΑ θέτει ως βασικό όριο για τη χορήγηση της ενίσχυσης τη μείωση της παραγωγής άνω του 30%.

Σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, το κατώτατο όριο απωλειών καθορίζεται με βάση τη μέση παραγωγή του συγκεκριμένου είδους κατά το έτος της ζημιάς, σε σύγκριση με τη μέση παραγωγή των προηγούμενων τριών ετών.

Παράλληλα, για να καταβληθεί ενίσχυση, η μείωση της παραγωγής που οφείλεται στους παγετούς του Μαρτίου–Απριλίου 2025 πρέπει να είναι άνω του 30% της μέσης παραγωγής των ομοειδών ειδών σε επίπεδο παραγωγού.

Έως 50% της αξίας της απωλεσθείσας παραγωγής

Για τους παραγωγούς των οποίων η παραγωγή ζημιώθηκε σε ποσοστό άνω του 30% ανά είδος, η κρατική ενίσχυση μπορεί να ανέλθει έως το 50% της αξίας της απωλεσθείσας παραγωγής.

Η ΚΥΑ διευκρινίζει ότι ως ποσοστό ζημιάς θεωρείται η ποσοστιαία μείωση της παραγωγής του έτους ζημιάς 2025 σε σχέση με τη μέση απόδοση της περιόδου αναφοράς, σε επίπεδο δικαιούχου.

Για τον υπολογισμό της ενίσχυσης, από το ποσοστό της ζημιάς αφαιρείται το 20%, το οποίο αποτελεί το ποσοστό ζημιάς που δεν ενισχύεται.

Το υπόλοιπο ποσοστό πολλαπλασιάζεται με το 50% της αξίας της απωλεσθείσας παραγωγής.

Η Αξία της απωλεσθείσας παραγωγής, υπολογίζεται με βάση τον παρακάτων τύπο:

Πώς υπολογίζεται η απωλεσθείσα παραγωγή

Η αξία της απωλεσθείσας παραγωγής αντιστοιχεί στην απώλεια εισοδήματος και υπολογίζεται με βάση τη διαφορά μεταξύ:

• της μέσης απόδοσης της περιόδου αναφοράς επί την αντίστοιχη μέση τιμή της περιόδου,
• και της πραγματικής απόδοσης του έτους ζημιάς επί τη μέση τιμή για το έτος αυτό.

Η περίοδος αναφοράς είναι η τριετία 2022, 2023 και 2024.

Οι τιμές και οι αποδόσεις του έτους ζημιάς και της περιόδου αναφοράς προκύπτουν από τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της χώρας, όπως αυτά διαβιβάζονται από το αρμόδιο Υπουργείο.

Υποθετικός υπολογισμός

Καταρχάς, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε δύο πράγματα: τον υπολογισμό της απωλεσθείσας παραγωγής και τον τελικό υπολογισμό της κρατικής ενίσχυσης.

Με βάση την ΚΥΑ,  η λογική του υπολογισμού είναι η εξής:

1. Βρίσκουμε τη μέση παραγωγή αναφοράς

Για κάθε παραγωγό και κάθε καλλιέργεια εξετάζεται η παραγωγή της προηγούμενης περιόδου αναφοράς, δηλαδή τα έτη 2022, 2023 και 2024.

Έστω ότι ένας παραγωγός κερασιών στη Λάρισα είχε:

• 2022: 12.000 κιλά
• 2023: 10.000 κιλά
• 2024: 11.000 κιλά

Τότε:

Μέση παραγωγή = (12.000 + 10.000 + 11.000) / 3

Μέση παραγωγή = 11.000 κιλά

Αυτή είναι η παραγωγή αναφοράς.

2. Βρίσκουμε την παραγωγή του 2025

Ας υποθέσουμε ότι το 2025, εξαιτίας του παγετού, ο παραγωγός πήρε μόλις:

3.000 κιλά κεράσια.

Η απώλεια παραγωγής είναι:

11.000 − 3.000 = 8.000 κιλά

Δηλαδή:

8.000 / 11.000 = 72,73% ζημιά

Άρα στο παράδειγμά μας η ζημιά είναι πάνω από το όριο του 30% που προβλέπει το πρόγραμμα.

3. Δεν πολλαπλασιάζουμε απλώς τα 8.000 κιλά με μια αυθαίρετη τιμή

Εδώ βρίσκεται το σημαντικό σημείο.

Η αξία της απωλεσθείσας παραγωγής προσδιορίζεται με βάση τα στοιχεία παραγωγής και τις τιμές που προβλέπονται στο πρόγραμμα.

Δηλαδή εξετάζεται η αξία της παραγωγής που θα είχε ο παραγωγός με βάση την παραγωγή αναφοράς και συγκρίνεται με την αξία της πραγματικής παραγωγής του 2025.

Σε συμβολική μορφή:

Αξία παραγωγής αναφοράς − αξία πραγματικής παραγωγής 2025 = αξία απωλεσθείσας παραγωγής

ή:

(Μέση παραγωγή αναφοράς × αντίστοιχη τιμή αναφοράς) − (παραγωγή 2025 × τιμή 2025)

4. Παράδειγμα με υποθετικές τιμές

Για να γίνει απολύτως κατανοητό, ας χρησιμοποιήσουμε ενδεικτικές τιμές μόνο για το παράδειγμα, όχι ως τις επίσημες τιμές της ΚΥΑ.

Έστω:

• μέση παραγωγή 2022–2024: 11.000 κιλά
• τιμή αναφοράς: 1,50 €/κιλό
• παραγωγή 2025: 3.000 κιλά
• τιμή 2025: 1,60 €/κιλό

Τότε η αξία της παραγωγής αναφοράς είναι:

11.000 × 1,50 = 16.500 €

Η αξία της πραγματικής παραγωγής του 2025:

3.000 × 1,60 = 4.800 €

Άρα:

16.500 − 4.800 = 11.700 €

Τα 11.700 € είναι, σε αυτό το υποθετικό παράδειγμα, η αξία της απωλεσθείσας παραγωγής.

5. Μετά εφαρμόζεται το 20%

Εδώ υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια της ΚΥΑ.

Η ζημιά μέχρι 20% δεν ενισχύεται.

Στο παράδειγμά μας η ζημιά ήταν 72,73%.

Επομένως το ποσοστό που λαμβάνεται υπόψη για την ενίσχυση είναι:

72,73% − 20% = 52,73%

6. Και στη συνέχεια εφαρμόζεται το 50%

Η ενίσχυση υπολογίζεται μέχρι το 50% της αξίας της απωλεσθείσας παραγωγής, με την εφαρμογή των λοιπών περιορισμών και ανώτατων ορίων της ΚΥΑ.

Εάν, μόνο για να καταλάβουμε τον μηχανισμό, θεωρήσουμε ότι τα 11.700 € είναι η αξία απωλεσθείσας παραγωγής:

11.700 × 52,73% × 50% ≈ 3.085 €

Αυτό είναι ενδεικτικό μαθηματικό παράδειγμα, όχι πρόβλεψη του ποσού που θα πάρει συγκεκριμένος παραγωγός.

Δεν διπλασιάζονται οι αποζημιώσεις

Η ΚΥΑ προβλέπει ότι οι ενισχύσεις ή άλλες πληρωμές που εισπράττονται για την αποζημίωση των ίδιων ζημιών, συμπεριλαμβανομένων ενισχύσεων από άλλα εθνικά ή ενωσιακά μέτρα ή από ασφαλιστήρια συμβόλαια, λαμβάνονται υπόψη ώστε η συνολική αντιστάθμιση να περιορίζεται στο ποσό που προκύπτει βάσει των κανόνων του προγράμματος.

Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται από τα φυσικά πρόσωπα

Για τους παραγωγούς – φυσικά πρόσωπα, η ΚΥΑ προβλέπει σειρά δικαιολογητικών.

Τα στοιχεία της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος, του Εντύπου Ε1 και του αντίστοιχου εκκαθαριστικού σημειώματος του έτους 2024, καθώς και στοιχεία του ΜΑΑΕ, αναζητούνται υπηρεσιακά από τον ΕΛ.Γ.Α. μέσω της αυτεπάγγελτης αναζήτησης εγγράφων.

Για τις εκμεταλλεύσεις που υπάγονται στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΕΛ.Γ.Α., βασική προϋπόθεση αποτελεί η υποβολή της Δήλωσης Καλλιέργειας/Εκτροφής για το 2025 και η εξόφλησή της.

Για τους νέους αγρότες προβλέπεται διοικητικός έλεγχος με βάση τα στοιχεία του εκκαθαριστικού της φορολογικής δήλωσης του 2025.

Μεταξύ των πρόσθετων δικαιολογητικών περιλαμβάνονται:

• υπεύθυνη δήλωση σχετικά με ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης,
• υπεύθυνη δήλωση περί μη εκκρεμούς απόφασης ανάκτησης παράνομης και ασυμβίβαστης κρατικής ενίσχυσης,
• βεβαίωση οφειλών,
• αίτηση χορήγησης ενίσχυσης,
• υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης για την αυτεπάγγελτη υπηρεσιακή αναζήτηση,
• βεβαίωση επέλευσης ζημιάς,
• φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, εφόσον δεν υπάρχει σχετική απαλλακτική ρύθμιση.

Τα δικαιολογητικά για τα νομικά πρόσωπα

Για τα νομικά πρόσωπα προβλέπονται επιπλέον δικαιολογητικά, μεταξύ των οποίων φωτοαντίγραφα του μετοχολογίου και των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος των μετόχων, στοιχεία της εταιρείας, φορολογικά έντυπα, δήλωση ακίνητης περιουσίας ή ιδιωτικό συμφωνητικό μίσθωσης, καθώς και φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.

Απαιτείται επίσης υπεύθυνη δήλωση για σειρά προϋποθέσεων, μεταξύ άλλων ότι δεν υπάρχει υποχρέωση επιστροφής χρημάτων από άλλη ενίσχυση που έχει κριθεί ασυμβίβαστη.

Προβλέπονται ακόμη δηλώσεις σχετικά με προηγούμενη συμμετοχή σε προγράμματα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καταδίκες για συγκεκριμένες παραβάσεις, καθώς και δήλωση ότι η επιχείρηση αποτελεί ΜΜΕ σύμφωνα με το σχετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Έως 200.000 ευρώ ανά δικαιούχο

Το ανώτατο ποσό της κρατικής οικονομικής ενίσχυσης καθορίζεται σε 200.000 ευρώ ανά δικαιούχο, υπό την προϋπόθεση συμμόρφωσης με την προβλεπόμενη ανώτατη ένταση ενίσχυσης.

Η ΚΥΑ προβλέπει επίσης ότι το ποσό που καταβάλλεται σε κάθε δικαιούχο δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μείωση των πωλήσεων από αγροτική – βιολογική δραστηριότητα, όπως αυτή προκύπτει από το έντυπο Ε3 του φορολογικού έτους 2025, σε σχέση με το μέγιστο των πωλήσεων των φορολογικών ετών 2023 και 2024.

Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη και τυχόν αποζημιώσεις που έχουν καταβληθεί από τον ΕΛ.Γ.Α. για τα αντίστοιχα έτη.

Το συγκεκριμένο όριο δεν ισχύει για νέους αγρότες και επιχειρήσεις που έκαναν έναρξη λειτουργίας μετά το 2022.

Παράλληλα, μετά τον συνυπολογισμό λοιπών πληρωμών που έχουν χορηγηθεί ως αντιστάθμιση για την ίδια ζημιά, η ενίσχυση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 80% των επιλέξιμων δαπανών.

Ποσά ενίσχυσης μικρότερα των 1.000 ευρώ ανά δικαιούχο δεν χορηγούνται.

Πώς θα γίνει ο τελικός υπολογισμός

Για τον υπολογισμό του τελικού ποσού, ο ΕΛ.Γ.Α. αποστέλλει στη Γενική Διεύθυνση Ψηφιακών Υπηρεσιών και Συστημάτων της ΑΑΔΕ αρχείο με:

• τα ΑΦΜ των δικαιούχων,
• το ποσό της ενίσχυσης που έχει υπολογιστεί,
• τις αποζημιώσεις που έχουν λάβει οι δικαιούχοι από τον ΕΛ.Γ.Α. για τα έτη 2023, 2024 και 2025.

Στη συνέχεια, η αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ διαβιβάζει στον ΕΛ.Γ.Α. το τελικό ποσό της ενίσχυσης ανά ΑΦΜ, μετά την εφαρμογή του προβλεπόμενου ανώτατου ορίου.

Πότε θα καταβληθούν τα χρήματα

Η οικονομική ενίσχυση κατατίθεται απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου, όπως αυτός έχει δηλωθεί στη σχετική αίτηση χορήγησης ενίσχυσης ή στη Δήλωση Καλλιέργειας/Εκτροφής του 2025.

Η ΚΥΑ ορίζει ότι οι ενισχύσεις καταβάλλονται το αργότερο εντός τεσσάρων ετών από την επέλευση του δυσμενούς καιρικού φαινομένου, δηλαδή έως 18 Απριλίου 2029.

Διαφάνεια στις μεγάλες ενισχύσεις

Για λόγους διαφάνειας, ενίσχυση δικαιούχου παραγωγού που υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ προβλέπεται να δημοσιεύεται στην εφαρμογή Transparency Award Module της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τον σχετικό κανονισμό, καθώς και στην ιστοσελίδα του ΕΛ.Γ.Α.

Πόσο θα παραμείνουν τα στοιχεία στον ΕΛ.Γ.Α.

Οι φάκελοι με τις πληροφορίες και τα δικαιολογητικά έγγραφα της κρατικής ενίσχυσης θα τηρούνται από τον ΕΛ.Γ.Α. για δέκα έτη, τα οποία υπολογίζονται από την ημερομηνία χορήγησης της τελευταίας ενίσχυσης βάσει της συγκεκριμένης απόφασης.

Τυχόν αδιάθετα υπόλοιπα από την προβλεπόμενη πίστωση επιστρέφονται από τον ΕΛ.Γ.Α. στον κρατικό προϋπολογισμό.

Ημερομηνία της απόφασης

Η Κοινή Υπουργική Απόφαση φέρει ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου 2026 και προβλέπει ότι η ισχύς της αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αφορά ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα κρατικών οικονομικών ενισχύσεων για τις απώλειες παραγωγής που προκλήθηκαν από τους παγετούς της περιόδου 17 Μαρτίου – 18 Απριλίου 2025, με τον ΕΛ.Γ.Α. να αναλαμβάνει την υλοποίηση και τον έλεγχο των προϋποθέσεων και των ποσών που θα καταβληθούν.

Ολόκληρη την ΚΥΑ μπορείτε να τη διαβάσετε ΕΔΩ

Νωρίτερα το Thessalikigi.gr, έγραφε:

Προανθικό 2025: Στην τελική ευθεία οι αποζημιώσεις για τους παραγωγούς – Ποιοι δικαιούνται έως 200.000 ευρώ

Κεράσια Αγιάς: Ο «γρίφος» της ενίσχυσης του προανθικού – Αλγόριθμος θα υπολογίσει τις απώλειες