Ψαλίδι 30% στον προϋπολογισμό της ΚΑΠ μετά το 2027 – Σε νέα εποχή η ευρωπαϊκή γεωργική πολιτική

197

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Αλλαγές μεγάλης κλίμακας φέρνει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ την περίοδο 2028-2034, με την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) να συρρικνώνεται κατά περίπου 30% σε πραγματικούς όρους. Ο νέος σχεδιασμός, που παρουσιάστηκε την Τετάρτη, προβλέπει μείωση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ από 387 δισ. ευρώ σε 300 δισ., κατάργηση της δομής των δύο πυλώνων και ενοποίηση της χρηματοδότησης σε ένα ενιαίο ταμείο. Παράλληλα, εισάγονται νέες προτεραιότητες, όπως η αύξηση των ενισχύσεων για νέους αγρότες και η μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη ως προς την εφαρμογή εθνικών πολιτικών.

Μείωση ΚΑΠ 30% σε πραγματικούς όρους – Η νέα πρόταση της Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε έναν προϋπολογισμό ύψους 300 δισ. ευρώ για την ΚΑΠ της περιόδου 2028–2034, έναντι 387 δισ. την τρέχουσα περίοδο (2021–2027). Προσαρμοσμένος στις τιμές του 2025, ο νέος προϋπολογισμός συνεπάγεται πραγματική μείωση περίπου 30%.

Ο Επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «καλό για τη γεωργία και τους αγρότες», υποστηρίζοντας ότι τα κονδύλια θα είναι στοχευμένα και μη ανακατανεμητέα σε άλλες πολιτικές.

Τέλος οι δύο πυλώνες – Νέα αρχιτεκτονική για τη γεωργική πολιτική

Σύμφωνα με την πρόταση, η ΚΑΠ δεν θα αποτελεί πλέον αυτόνομο ταμείο, ούτε θα διατηρεί τη σημερινή διάκριση μεταξύ άμεσων ενισχύσεων και αγροτικής ανάπτυξης. Αντίθετα, θα ενταχθεί σε ένα κοινό ταμείο μαζί με τις δαπάνες συνοχής και αγροτικής ανάπτυξης, συνολικού ύψους 865 δισ. ευρώ, το οποίο θα διαχειρίζεται σε εθνικό επίπεδο.

«Θα υπάρχει μία πολιτική και ένα σύνολο μέτρων», ανέφερε ο Χάνσεν, προσθέτοντας ότι θα καταργηθούν οι περιορισμοί στις μεταφορές κονδυλίων μεταξύ δράσεων.

Νέοι στόχοι: Ενισχύσεις για νέους αγρότες και πιο δίκαιη κατανομή

Ο νέος σχεδιασμός προβλέπει αυστηρότερους μηχανισμούς σταδιακής μείωσης και ανώτατων ορίων για τις ενισχύσεις ανά εκμετάλλευση, με στόχο τη στήριξη των μικρών και μεσαίων γεωργικών μονάδων. Το ποσοστό των άμεσων πληρωμών που θα κατευθύνεται σε νέους αγρότες θα αυξηθεί από 3% σε 6%.

Παράλληλα, προβλέπεται επαναπροσδιορισμός του «ενεργού αγρότη» και νέα μέθοδος υπολογισμού του πληθωρισμού ώστε να εξασφαλίζεται η πραγματική αξία των ενισχύσεων.

Καταργούνται οι πράσινοι όροι – Εθνικά τα βιώσιμα πρότυπα

Η πρόταση της Κομισιόν περιλαμβάνει κατάργηση των Καλών Γεωργικών και Περιβαλλοντικών Συνθηκών (ΚΓΠΣ) που ίσχυαν ως όροι για τις άμεσες ενισχύσεις. Αντ’ αυτών, κάθε κράτος-μέλος θα καλείται να ορίσει ελάχιστες βιώσιμες πρακτικές.

Τα περιβαλλοντικά κίνητρα (eco-schemes) θα ενσωματωθούν πλέον στα αγροπεριβαλλοντικά και κλιματικά μέτρα (AECMs), παραμένοντας προαιρετικά και συγχρηματοδοτούμενα.

Αντιδράσεις από ευρωβουλευτές – Ζητούν διευκρινίσεις και εγγυήσεις

Παρά τις διαβεβαιώσεις Χάνσεν, δεν έλειψαν οι ενστάσεις. Ο ευρωβουλευτής Χέρμπερτ Ντόρφμαν (ΕΛΚ) εκτίμησε πραγματική μείωση της τάξης του 25% και χαρακτήρισε «ψευδαίσθηση» τα θετικά μηνύματα της Επιτροπής. Οι Σοσιαλιστές ευρωβουλευτές, από την πλευρά τους, ζήτησαν σαφείς απαντήσεις σχετικά με το πού ακριβώς εντοπίζεται η ενίσχυση του αγροτικού τομέα.