Σχέδια Βελτίωσης: Τι απαντά το ΥΠΑΑΤ για πληρωμές και καθυστερήσεις στους Νέους Αγρότες

259

Απαντήσεις για την πορεία των Σχεδίων Βελτίωσης και τις καθυστερήσεις στην ένταξη και πληρωμή των Νέων Αγροτών δίνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά από σχετική ερώτηση στη Βουλή. Όπως προκύπτει, τα έργα του προηγούμενου Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης περνούν στη νέα ΚΑΠ ως συνεχιζόμενα, ενώ σημαντικά τεχνικά και ελεγκτικά ζητήματα κρατούν πίσω την ολοκλήρωση των διαδικασιών.

Σχέδια Βελτίωσης: Τέλος επιλεξιμότητας, αλλά συνεχίζονται τα έργα

Η περίοδος επιλεξιμότητας για το υπομέτρο 4.1 του ΠΑΑ 2014-2022 ολοκληρώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Σε αυτό περιλαμβάνονται όλες οι βασικές δράσεις των Σχεδίων Βελτίωσης από τις προσκλήσεις των ετών 2018, 2021 και 2023.

Ωστόσο, προκειμένου να μην χαθούν οι επενδύσεις, αποφασίστηκε η μεταφορά τους στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 ως συνεχιζόμενα έργα.

Ήδη, σε 10 από τις 13 Περιφέρειες έχουν εκδοθεί αποφάσεις ένταξης, με το επόμενο κρίσιμο βήμα να είναι η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων ώστε να ξεκινήσουν εκ νέου οι πληρωμές.

Νέοι Αγρότες: «Κλειδί» η Τυπική Απόδοση και οι έλεγχοι

Για το πρόγραμμα Νέων Αγροτών (Παρέμβαση Π3-75.1), βασική προϋπόθεση ένταξης αποτελεί η επίτευξη ελάχιστου μεγέθους εκμετάλλευσης, όπως αυτό προκύπτει από την Τυπική Απόδοση (Τ.Α.).

Η Τ.Α. υπολογίζεται βάσει των στοιχείων που δηλώνονται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ), σε συνδυασμό με συγκεκριμένους συντελεστές.

Ωστόσο, κατά την επεξεργασία των αιτήσεων εντοπίστηκαν προβλήματα αξιοπιστίας και πληρότητας στα δεδομένα του ΟΣΔΕ, γεγονός που ενεργοποίησε αυστηρότερους ελέγχους.

Μπλόκο στις οριστικοποιήσεις μέχρι να «κουμπώσουν» τα συστήματα

Το ΥΠΑΑΤ ξεκαθαρίζει ότι, για να διασφαλιστεί η νομιμότητα των πληρωμών και να αποφευχθούν δημοσιονομικές διορθώσεις από την ΕΕ, η Τυπική Απόδοση θα υπολογίζεται πλέον μόνο με διασταυρωμένα στοιχεία.

Αυτό απαιτεί:

• Ανάπτυξη νέου υποσυστήματος στο ΟΣΔΕ
• Προσαρμογή του ΟΠΣΚΕ
• Δημιουργία πλήρους διαλειτουργικότητας μεταξύ των συστημάτων

Οι τεχνικές προδιαγραφές έχουν ολοκληρωθεί και ήδη «τρέχει» η ανάπτυξη των απαραίτητων εργαλείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Ολοκληρωμένη αξιολόγηση, αλλά χωρίς πληρωμές ακόμη

Παρά το γεγονός ότι η ουσιαστική αξιολόγηση των αιτήσεων έχει ήδη ολοκληρωθεί στο επίπεδο του ΟΠΣΚΕ, έχει δοθεί σαφής εντολή στους αξιολογητές να μην προχωρήσουν στην οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων.

Η διαδικασία θα «ξεκλειδώσει» μόνο όταν ολοκληρωθούν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι και ενεργοποιηθούν πλήρως τα νέα πληροφοριακά συστήματα.

Τότε θα ακολουθήσει:

• Η οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων
• Η καταβολή των ενισχύσεων στους δικαιούχους

Αγρότες σε αναμονή, με το βλέμμα στις πληρωμές

Η εικόνα που προκύπτει επιβεβαιώνει ότι οι καθυστερήσεις δεν είναι τυχαίες, ωστόσο, για τους αγρότες –και ιδιαίτερα τους νέους– το ζητούμενο παραμένει ένα: σαφές χρονοδιάγραμμα και άμεση ενεργοποίηση των πληρωμών, ώστε να μην τιναχθούν στον αέρα επενδυτικά σχέδια και καλλιεργητικοί προγραμματισμοί.

 Αναλυτικά, ολόκληρη η απάντηση του ΥΠΑΑΤ για τα Σχέδια Βελτίωσης, έχει ως εξής:

“Αναφορικά με τα Σχέδια Βελτίωσης, επισημαίνεται ότι η περίοδος επιλεξιμότητας του υπομέτρου 4.1 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 (Π.Α.Α. 2014-2022) έληξε στις 31.12.2025. Στο υπομέτρο 4.1 περιλαμβάνονται οι δράσεις των Σχεδίων Βελτίωσης, δηλαδή οι δράσεις 4.1.1 – 4.1.3 (πρόσκληση έτους 2018), η δράση 4.1.2 (πρόσκληση έτους 2021) και η δράση 4.1.5 (πρόσκληση έτους 2023). 

Ωστόσο, προκειμένου τα έργα που εντάχθηκαν στις ανωτέρω δράσεις να ολοκληρωθούν, αποφασίστηκε η ένταξή τους στο Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027 (Σ.Σ. Κ.Α.Π. 2023-2027), ως συνεχιζόμενα έργα.

Ήδη, στις δέκα από τις δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας έχουν εκδοθεί οι σχετικές αποφάσεις ένταξης και αναμένεται η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των πληροφορικών συστημάτων, ώστε να επανεκκινηθούν οι πληρωμές.

Αναφορικά με το Πρόγραμμα Ένταξης Νέων Αγροτών, επισημαίνεται ότι, ως προς την αξιολόγηση και την έκδοση αποφάσεων ένταξης για την Παρέμβαση Π3-75.1 «Εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας», βασική προϋπόθεση επιλεξιμότητας αποτελεί η απόδειξη ελάχιστου μεγέθους γεωργικής εκμετάλλευσης, το οποίο προσδιορίζεται βάσει της Τυπικής Απόδοσης (Τ.Α.). Η Τ.Α. συνιστά τεκμαρτό οικονομικό μέγεθος και υπολογίζεται με βάση τα δηλωθέντα στοιχεία στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (Ε.Α.Ε.), πολλαπλασιαζόμενα με τους αντίστοιχους συντελεστές τυπικής απόδοσης.

Κατά το στάδιο επεξεργασίας των αιτήσεων, διαπιστώθηκαν ζητήματα που αφορούν στην αξιοπιστία και πληρότητα των δεδομένων των Ε.Α.Ε. στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.).

Λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση διασφάλισης της νομιμότητας και κανονικότητας των ενωσιακών δαπανών, καθώς και τον αυξημένο κίνδυνο επιβολής δημοσιονομικών διορθώσεων, σε περίπτωση χρήσης μη διασταυρωμένων στοιχείων, αποφασίστηκε ο προσδιορισμός της Τ.Α. να βασιστεί αποκλειστικά στα προσδιορισθέντα μεγέθη εκτάσεων και ζωικού κεφαλαίου, όπως αυτά προκύπτουν από τους ολοκληρωμένους διασταυρωτικούς ελέγχους του αρμόδιου Οργανισμού Πληρωμών [Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)]. 

Η εφαρμογή της ανωτέρω μεθοδολογικής προσαρμογής προϋποθέτει:

• την ανάπτυξη εξειδικευμένου υποσυστήματος σε επίπεδο Ο.Σ.Δ.Ε.,
• την αντίστοιχη προσαρμογή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (Ο.Π.Σ.Κ.Ε.)
• τη δημιουργία ασφαλούς και διαλειτουργικής διεπαφής μεταξύ των δύο συστημάτων.

Οι σχετικές τεχνικές προδιαγραφές έχουν ολοκληρωθεί και έχει ξεκινήσει η ανάπτυξη των απαιτούμενων πληροφοριακών εργαλείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. και της Ειδικής Υπηρεσίας Κρατικών Ενισχύσεων και Χρηματοδοτικών Εργαλείων (Ε.Υ.Κ.Ε.).

Να σημειωθεί ότι η ουσιαστική αξιολόγηση των αιτήσεων στήριξης έχει ολοκληρωθεί σε επίπεδο Ο.Π.Σ.Κ.Ε. Ωστόσο, για τους ανωτέρω λόγους διασφάλισης της κανονικότητας των πληρωμών και έως την επιχειρησιακή ενεργοποίηση των ανωτέρω πληροφοριακών διασυνδέσεων, έχει δοθεί οδηγία στους αξιολογητές να μην προβούν στην οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων. Μετά την παράδοση των συστημάτων και τη διενέργεια των πρόσθετων διασταυρωτικών ελέγχων, θα ακολουθήσουν η οριστικοποίηση των αξιολογήσεων και η καταβολή της αναλογούσας ενίσχυσης στους δικαιούχους.”