Σχέδιο «σωτηρίας» για την κτηνοτροφία εν μέσω κρίσεων και ασθενειών

336

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης και συνολικής αναδιάρθρωσης του ευρωπαϊκού κτηνοτροφικού τομέα αναδεικνύει ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία, με το οποίο θέτει στο επίκεντρο την επισιτιστική ασφάλεια, την ανθεκτικότητα των παραγωγών και τις αυξανόμενες απειλές από ζωονόσους. Το κείμενο σκιαγραφεί τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, αλλά και τις κατευθύνσεις πολιτικής που απαιτούνται για να διασφαλιστεί το μέλλον του.

Αυτή η ισχυρή υποστήριξη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέτει μια σταθερή βάση για τη Στρατηγική για την Κτηνοτροφία που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει στις 7 Ιουλίου 2026.

Κτηνοτροφία: Πυλώνας της ευρωπαϊκής οικονομίας

Η κτηνοτροφία παραμένει βασικός πυλώνας της αγροτικής οικονομίας της ΕΕ, με αξία παραγωγής που ξεπερνά τα 214 δισ. ευρώ και αντιστοιχεί περίπου στο 40% της συνολικής αγροτικής παραγωγής. Παράλληλα, στηρίζει εκατομμύρια θέσεις εργασίας και αποτελεί κρίσιμο κρίκο για την επισιτιστική ασφάλεια και την αυτάρκεια σε πρωτεΐνη.

Ωστόσο, τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια ανησυχητική τάση: τα τελευταία 20 χρόνια η ΕΕ έχει χάσει το 37% των αγροτών, ενώ το εισόδημα μειώνεται, καθιστώντας τον κλάδο όλο και λιγότερο ελκυστικό.

Πίεση από κόστος, αγορά και ασθένειες

Ο τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα «εκρηκτικό» μείγμα προκλήσεων:

• αυξημένο κόστος παραγωγής,
• αστάθεια τιμών,
• γραφειοκρατία,
• έλλειψη νέων αγροτών,
• και κυρίως η εξάπλωση ζωονόσων.

Ασθένειες όπως η αφρικανική πανώλη των χοίρων, η γρίπη των πτηνών και ο καταρροϊκός πυρετός επιβαρύνουν σημαντικά την παραγωγή και αυξάνουν το ρίσκο για τους κτηνοτρόφους.

Μείωση ζωικού κεφαλαίου και παραγωγής

Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σαφής πτωτική πορεία στον αριθμό των ζώων στην ΕΕ:

• μείωση 8,1% στους χοίρους,
• 8,7% στα βοοειδή,
• 9,4% στα πρόβατα,
• και 16,3% στις αίγες.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους φόβους για αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής παραγωγής και αύξηση της εξάρτησης από εισαγωγές.

Ζωονόσοι και βιοασφάλεια στο προσκήνιο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και διαχείρισης των ασθενειών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επισημαίνει ότι οι ζωονόσοι μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, ακόμη και κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται:

• ενίσχυση της βιοασφάλειας στις εκμεταλλεύσεις,
• επενδύσεις σε εμβολιασμούς,
• καλύτερη επιτήρηση και έγκαιρη διάγνωση,
• καθώς και επαρκής χρηματοδότηση για την πρόληψη και αντιμετώπιση κρίσεων.

Ανάγκη στήριξης εισοδήματος και νέων αγροτών

Κεντρικό σημείο του ψηφίσματος αποτελεί η ανάγκη οικονομικής ενίσχυσης των παραγωγών μέσω της ΚΑΠ, αλλά και η προσέλκυση νέων στον κλάδο.

Η έλλειψη διαδοχής και η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού απειλούν τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας, με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά στοχευμένα μέτρα στήριξης και μείωσης των επενδυτικών εμποδίων.

Στοίχημα η βιωσιμότητα και η καινοτομία

Η μετάβαση σε πιο βιώσιμα μοντέλα παραγωγής αποτελεί βασική προτεραιότητα, με έμφαση:

• στην κυκλική οικονομία,
• στη μείωση των εκπομπών,
• στην αξιοποίηση της κοπριάς για ενέργεια (βιοαέριο),
• και στην ενίσχυση της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η περιβαλλοντική πολιτική δεν πρέπει να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής και απώλεια επισιτιστικής αυτάρκειας.

Προειδοποίηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής παραγωγής

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέλνει σαφές μήνυμα: χωρίς άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις, ο κτηνοτροφικός τομέας κινδυνεύει με περαιτέρω συρρίκνωση.

Η διατήρηση της παραγωγής στην Ευρώπη θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για την οικονομία, αλλά και για τη διατροφική ασφάλεια, την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου και τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.

Αναλυτικά, μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το ψήφισμα ΕΔΩ