Σε διαβούλευση το Εθνικό Σχέδιο για τους επικονιαστές 2026-2030

Σε ανοιχτή δημόσια διαβούλευση τέθηκε το προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την προστασία και ανάκαμψη των πληθυσμών των επικονιαστών, με χρονικό ορίζοντα εφαρμογής την περίοδο 2026-2030. Η πρωτοβουλία σηματοδοτεί ένα οργανωμένο βήμα πολιτικής για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης μείωσης ειδών που διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη γεωργία και τα οικοσυστήματα.

Το Σχέδιο εντάσσεται στην Αναθεωρημένη Πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκή Ένωση για τους επικονιαστές και ευθυγραμμίζεται με τον νέο Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος θέτει ως ορόσημο το 2030 για την αντιστροφή της πτωτικής τάσης. Φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό εργαλείο στρατηγικής για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, την ενίσχυση της επισιτιστικής επάρκειας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Οι βασικοί άξονες της στρατηγικής

Κεντρική επιδίωξη του προσχεδίου είναι η ενίσχυση της γνώσης γύρω από την κατάσταση των πληθυσμών των επικονιαστών και τις πιέσεις που δέχονται. Παράλληλα, προβλέπεται η λήψη στοχευμένων μέτρων για την αντιμετώπιση των αιτιών που οδηγούν στη συρρίκνωσή τους, αλλά και η ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση επιστημονικών δεδομένων τόσο από τον ευρωπαϊκό όσο και από τον μεσογειακό χώρο, ώστε οι παρεμβάσεις να προσαρμοστούν στις ιδιαιτερότητες των ελληνικών οικοσυστημάτων.

Οι επικονιαστές — άγριες μέλισσες, διαχειριζόμενες μέλισσες, πεταλούδες, σφήκες και σκαθάρια — βρίσκονται αντιμέτωποι με πολλαπλές απειλές: απώλεια φυσικών ενδιαιτημάτων, εντατικοποίηση της γεωργίας, εκτεταμένη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και αυξανόμενη αστικοποίηση.

Από την καταγραφή στη δράση

Μεταξύ των προτάσεων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο είναι η δημιουργία εθνικού συστήματος παρακολούθησης των επικονιαστών, με σαφείς και μετρήσιμους δείκτες αξιολόγησης της προόδου. Προτείνεται επίσης η συγκρότηση ανοικτής βάσης δεδομένων, ώστε να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ ερευνητικών φορέων, πανεπιστημίων και δημόσιων υπηρεσιών.

Καθοριστικός θεωρείται ο ρόλος της αγροτικής πολιτικής. Η ενσωμάτωση οικολογικών σχημάτων στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), η ανάπτυξη ανθοφόρων ζωνών στις καλλιέργειες, ο περιορισμός επικίνδυνων δραστικών ουσιών και η πιστοποίηση καλλιεργητικών πρακτικών φιλικών προς τους επικονιαστές αποτελούν μέτρα που μπορούν να συνδυάσουν παραγωγικότητα και περιβαλλοντική προστασία.

Οι πόλεις ως καταφύγια βιοποικιλότητας

Το Σχέδιο αναγνωρίζει ότι η προστασία των επικονιαστών δεν περιορίζεται στην ύπαιθρο. Οι αστικές περιοχές μπορούν να λειτουργήσουν ως «νησίδες ζωής» μέσω φιλικών φυτεύσεων, περιορισμού ζιζανιοκτόνων σε δημόσιους χώρους, δημιουργίας πράσινων στεγών και αστικών λιβαδιών. Τέτοιες παρεμβάσεις συμβάλλουν στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας και στην περιβαλλοντική αναβάθμιση των πόλεων.

Η συμμετοχή των πολιτών

Η επιτυχία του Σχεδίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενεργό συμμετοχή της κοινωνίας. Εκπαιδευτικές δράσεις, εκστρατείες ενημέρωσης και πρωτοβουλίες συμμετοχικής επιστήμης μπορούν να ενισχύσουν την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και να καταστήσουν τους πολίτες συμμέτοχους στην προστασία των επικονιαστών.

Η δημόσια διαβούλευση αποτελεί το πρώτο κρίσιμο στάδιο πριν από την οριστική κατάθεση του αναθεωρημένου Σχεδίου το 2026. Το διακύβευμα είναι καθοριστικό: η διατήρηση των επικονιαστών συνδέεται άμεσα με τη βιώσιμη γεωργία, την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων και τη μακροπρόθεσμη ευημερία.

Τα σχόλια αποστέλλονται στο email: dviop.gram@prv.ypeka.gr

Κείμενο προς διαβούλευση