Σήμα κινδύνου από ΣΥΦΩΕΛ: Ορατή η κατάρρευση για χιλιάδες μικρούς φωτοβολταϊκούς παραγωγούς

119

Σε δραματικούς τόνους, ο Σύνδεσμος Φωτοβολταϊκών Ελλάδος (ΣΥΦΩΕΛ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προειδοποιώντας για οικονομική κατάρρευση χιλιάδων μικρών επενδυτών φωτοβολταϊκών έργων ισχύος 400-500 kW. Οι περικοπές παραγωγής και οι αρνητικές ή μηδενικές τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώνουν ένα ασφυκτικό περιβάλλον, που –όπως επισημαίνεται– απειλεί όχι μόνο τους παραγωγούς αλλά και τον ίδιο τον αποκεντρωμένο χαρακτήρα των ΑΠΕ.

 «Στον αέρα» 4.200 μικροί επενδυτές

Σύμφωνα με την επιστολή του ΣΥΦΩΕΛ, περίπου 4.200 επενδυτές πανελλαδικά βρίσκονται ήδη σε οριακή κατάσταση. Πρόκειται κυρίως για αγρότες, μικρομεσαίους επιχειρηματίες και ελεύθερους επαγγελματίες, δηλαδή έναν ολόκληρο παραγωγικό ιστό που δεν έχει καμία σχέση με μεγάλα funds ή καθετοποιημένα ενεργειακά σχήματα.

Η επιδείνωση των συνθηκών οδηγεί ήδη σε μεταβιβάσεις έργων, που –σύμφωνα με εκτιμήσεις– έχουν φτάσει τα 2.000 μέσα στον τελευταίο χρόνο, προμηνύοντας ένα ντόμινο εξελίξεων.

Απώλειες άνω του 45% – Αδύνατη η εξυπηρέτηση δανείων

Τα οικονομικά στοιχεία που παρατίθενται είναι αποκαλυπτικά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα απώλειας εσόδων φωτοβολταϊκού έργου ισχύος 500 kW για τα επόμενα πέντε (5) χρόνια:

• Παράγει : ≈750.000 kWh/έτος
• Τιμή αποζημίωσης : ≈ 0,065 €/kWh
• Αποφέρει μεικτά έσοδα της τάξης των 48.750 €

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του καθηγητή του Τμήματος Ηλ. Μηχανικών και Μηχ. Υπολογιστών ΑΠΘ Παντελή Μπίσκα, με θέμα την απώλεια εσόδων για τους Φ/Β σταθμούς με ΣΕΔΠ, που παρουσιάστηκε σε σχετική συνάντηση στο ΥΠΕΝ στις 26/03/2026, το ποσοστό απώλειας εσόδων λόγω περικοπών παραγωγής και αρνητικών ή μηδενικών τιμών εκτιμάται σε:

ΕΤΗ	ΠΟΣΟΣΤΟ	ΑΠΩΛΕΙΑ ΕΣΟΔΩΝ
2026	42-43 %	20.475,00 € – 20.962,50 €
2027	49-50 %	23.887,50 € – 24.375,00 €
2028	44 %	21.450,00 €
2029	48 %	23.400,00 €

Η εξέλιξη αυτή καθιστά πρακτικά αδύνατη την αποπληρωμή δανείων, δεδομένου ότι το 98% των επενδύσεων έχει υλοποιηθεί μέσω τραπεζικού δανεισμού, ενώ αυξάνει και τον κίνδυνο δημιουργίας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων.

Όπως προαναφέρθηκε, τα έργα ισχύος 400-500 kWμε  ΣΕΔΠ δεν επωφελούνται από οικονομίες κλίμακας, όπως για παράδειγμα ένα έργο του ενός (1) MW και για τον λόγο αυτό βρίσκονται σε μειονεκτική θέση.

Ορατός ο κίνδυνος συγκέντρωσης της αγοράς

Ο ΣΥΦΩΕΛ προειδοποιεί ότι χωρίς άμεση παρέμβαση:

• η παραγωγή ενέργειας θα συγκεντρωθεί σε λίγους μεγάλους παίκτες
• θα ενισχυθούν τα funds και τα καθετοποιημένα σχήματα
• οι μικροί παραγωγοί θα εκτοπιστούν από την αγορά

Μια τέτοια εξέλιξη, όπως τονίζεται, θα ακυρώσει στην πράξη τον αποκεντρωμένο χαρακτήρα των ΑΠΕ και θα δημιουργήσει συνθήκες ολιγοπωλίου.

Τα αιτήματα για «ανάσα» επιβίωσης

Ο Σύνδεσμος καταθέτει δέσμη άμεσων μέτρων, τα οποία χαρακτηρίζει ως ελάχιστη προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του κλάδου:

1. καταβολή έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης (αποζημίωσης) των Φ/Β σταθμών εγκατεστημένης ισχύος από 400 ως 500 kWp, ισόποσης των ετήσιων απωλειών
2. εφαρμογή μηχανισμού προστασίας των έργων από 400 έως 500 kWp από τις επιπτώσεις περικοπών αρνητικών και μηδενικών τιμών, με θεσμοθέτηση διακριτής αντιμετώπισης των μικρών έργων.
3. άμεση παράταση των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης διαφορικής προσαύξησης κατά 7 έτη.
4. αύξηση των ωρών μηδενικών τιμών για τις οποίες καταβάλλεται λειτουργική ενίσχυση από 2 σε 6.
5. προτεραιότητα και επιδότηση για εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίες) σε έργα ≤500 kWp.

 «Δεν φταίνε οι μικροί παραγωγοί»

Ιδιαίτερη αιχμή υπάρχει για τις αιτίες του προβλήματος, καθώς –όπως υποστηρίζεται– οι περικοπές δεν οφείλονται στους μικρούς παραγωγούς αλλά στην ανεξέλεγκτη διείσδυση ΑΠΕ και την καθυστέρηση αποθήκευσης χωρίς επαρκή σχεδιασμό του συστήματος.

Επιπτώσεις σε όλη την αλυσίδα της αγοράς

Η κρίση δεν περιορίζεται στους παραγωγούς. Όπως επισημαίνεται, πλήττεται συνολικά ο κλάδος των φωτοβολταϊκών:

• εγκαταστάτες
• τεχνικές εταιρείες
• προμηθευτές εξοπλισμού
• συνεργαζόμενοι επαγγελματίες

Με άμεσο κίνδυνο απώλειας θέσεων εργασίας και φρένο στην ανάπτυξη του κλάδου.

 «Η ενεργειακή μετάβαση δεν γίνεται με οικονομική εξόντωση»

Το βασικό μήνυμα της επιστολής είναι σαφές: η απώλεια άνω του 40% του εισοδήματος δεν συνιστά επιχειρηματικό ρίσκο αλλά συνθήκη οικονομικής ασφυξίας.

Ο ΣΥΦΩΕΛ ζητά άμεση συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, προκειμένου να αναζητηθεί μια δίκαιη και βιώσιμη λύση, πριν η κρίση λάβει μη αναστρέψιμες διαστάσεις.