Σιτάρι, καλαμπόκι, βαμβάκι και σόγια: Τι δείχνουν οι τελευταίες τάσεις στις τιμές

144

Το 9ο Δελτίο Τιμών Αγροτικών Προϊόντων για το 2026 της Τράπεζας Πειραιώς καταγράφει τις τελευταίες εξελίξεις στις διεθνείς αγορές βασικών αγροτικών προϊόντων, αναδεικνύοντας τους παράγοντες που επηρεάζουν την προσφορά, τη ζήτηση και την πορεία των τιμών. Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται το σιτάρι, η ζάχαρη, το καλαμπόκι, ο χυμός πορτοκαλιού, το βαμβάκι, η σόγια, τα βοοειδή και το ακατέργαστο ρύζι, με ιδιαίτερη έμφαση στις εκτιμήσεις του USDA, στις καιρικές συνθήκες και στις επιπτώσεις του El Niño. Παράλληλα, οι εξελίξεις στα παγκόσμια αποθέματα, το διεθνές εμπόριο και η επενδυτική τοποθέτηση στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη διαμόρφωση των βραχυπρόθεσμων προοπτικών των τιμών.

Αναλυτικά οι τιμές και οι τάσεις των αγροτικών προϊόντων:

Σιτάρι

Οι παγκόσμιες μηνιαίες προβλέψεις για την αγορά σιταριού (USDA) για το 2026/27 αφορούν υψηλότερη παραγωγή, αυξημένη κατανάλωση, μειωμένο εμπόριο και ενισχυμένα αποθέματα. Πιο συγκεκριμένα, η παραγωγή εκτιμάται στους 822,4 εκατ. τόνους (+3,1 εκατ. τόνους), προερχόμενη κυρίως από την αναθεώρηση των σοδειών στην Αυστραλία, τον Καναδά και την Ουκρανία, λόγω ευνοϊκότερων καιρικών συνθηκών και βελτιωμένων αποδόσεων. Η κατανάλωση προβλέπεται ελαφρώς αυξημένη στους 826,8 εκατ. τόνους (+0,5 εκατ. τόνους), κυρίως λόγω υψηλότερης χρήσης για ζωοτροφές. Τα αποθέματα αναθεωρούνται ανοδικά στους 276,3 εκατ. τόνους (+3,0 εκατ. τόνους), διαμορφώνοντας τον δείκτη αποθέματα/κατανάλωση ελαφρά υψηλότερα στο 33,4% από 33,1% προηγουμένως.

Αντίθετα, το εμπόριο προβλέπεται μειωμένο στους 211,8 εκατ. τόνους (-0,9 εκατ. τόνους), κυρίως λόγω χαμηλότερων εξαγωγών από τη Ρωσία και την Ουκρανία, καθώς οι συνεχιζόμενες δυσκολίες στις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα στη Μαύρη Θάλασσα εξακολουθούν να επηρεάζουν τις εμπορικές ροές. Βάσει των παραπάνω, το ισοζύγιο προσφοράς ζήτησης διαμορφώνει σχετικά αρνητική εικόνα για τις τιμές του σιταριού βραχυπρόθεσμα, καθώς η αύξηση της παραγωγής και των αποθεμάτων περιορίζει τις ανησυχίες για την προσφορά. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μαύρη Θάλασσα και η ενίσχυση του El Niño αναμένεται να προσφέρουν στήριξη στις τιμές, διατηρώντας αυξημένη την αβεβαιότητα για την παγκόσμια παραγωγή, γεγονός που αποτυπώνεται και στα ΣΜΕ, όπου οι θέσεις αγοράς παραμένουν αυξημένες, αλλά σε χαμηλότερα επίπεδα από τις προηγούμενες εβδομάδες, υποδηλώνοντας πιο συγκρατημένες προσδοκίες για περαιτέρω άνοδο των τιμών.

Ζάχαρη

Σύμφωνα με τις μηνιαίες προβλέψεις του USDA, η παραγωγή ζάχαρης από τις ΗΠΑ αναμένεται μειωμένη, με την παραγωγή ζαχαροκάλαμου και ζαχαρότευτλου να αναθεωρούνται πτωτικά σε 4,071 εκατ. τόνους (από 4,159 εκατ. τόνους) και σε 4,769 εκατ. τόνους (από 4,791 εκατ. τόνους) αντίστοιχα, με αποτέλεσμα η συνολική παραγωγή ζάχαρης να εκτιμάται μειωμένη σε 8,839 εκατ. τόνους (από 8,950 εκατ. τόνους). Η κατανάλωση εκτιμάται αμετάβλητη στους 12,571 εκατ. τόνους, ενώ τα αποθέματα αναμένονται μειωμένα σε 1,697 εκατ. τόνους (από 1,865 εκατ. τόνους). Ως αποτέλεσμα, ο δείκτης αποθέματα/κατανάλωση διαμορφώνεται στο 13,5% από 14,8%.

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, η μειωμένη προσφορά σε σχέση με τη ζήτηση δύναται να λειτουργήσει υποστηρικτικά για την τιμή της ζάχαρης. Η χαμηλότερη παραγωγή στις ΗΠΑ, οι περιορισμένες εισαγωγές και η μείωση των αποθεμάτων δύναται να διατηρήσουν την ανοδική δυναμική στην τιμή της βραχυπρόθεσμα. Παράλληλα, ο κίνδυνος που δημιουργείται από την ενίσχυση του φαινομένου El Niño εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας για την παραγωγή της Ασίας και ιδιαίτερα της Ινδίας. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται και στην αύξηση των θέσεων αγοράς στα ΣΜΕ από τους διαχειριστές κεφαλαίων, υποδηλώνοντας ότι συνεχίζουν να προεξοφλούν θετικές προοπτικές για την τιμή της, λόγω των αυξημένων κινδύνων στην πλευρά της προσφοράς και των κλιματικών αβεβαιοτήτων.

Καλαμπόκι

Οι μηνιαίες παγκόσμιες εκτιμήσεις του USDA για την παραγωγή καλαμποκιού το 2026/27 αναθεωρήθηκαν πτωτικά σε 1.291,0 εκατ. τόνους (-7,9 εκατ. τόνους), κυρίως λόγω μειωμένης παραγωγής στην Ινδία, την Κένυα και τη Ρωσία που αντισταθμίζονται μερικώς από αυξήσεις για την Ε.Ε. και άλλες χώρες. Παράλληλα, η κατανάλωση προβλέπεται χαμηλότερη στους 1.320,2 εκατ. τόνους (-2,8 εκατ. τόνους) και τα αποθέματα αναθεωρούνται πτωτικά στους 272,1 εκατ. τόνους (-2,6 εκατ. τόνους), διαμορφώνοντας τον δείκτη αποθέματα/κατανάλωση ελαφρώς μειωμένο σε 20,6% (από 20,8%).

Όσον αφορά το εμπόριο, αναμένεται να παραμείνει ισχυρό, αντανακλώντας τη διατήρηση της διεθνούς ζήτησης, παρά την ελαφρά μείωση των εξαγωγών από ορισμένες χώρες. Η αγορά καλαμποκιού πιθανά να διατηρήσει τη θετική δυναμική, καθώς η μείωση της παραγωγής συνοδεύεται από συρρίκνωση των αποθεμάτων, ενισχύοντας τις ανησυχίες για την πλευρά της προσφοράς. Επιπλέον, οι χαμηλότερες αποδόσεις στις ΗΠΑ, η περιορισμένη βροχόπτωση σε ορισμένες περιοχές της Ασίας και η αβεβαιότητα του El Niño θα μπορούσαν να εντείνουν τους κινδύνους για την νέα σοδειά προκαλώντας ενίσχυση των τιμών του.

Παράλληλα, η χρήση καλαμποκιού για την παραγωγή αιθανόλης στις ΗΠΑ, λόγω και των υψηλών τιμών του πετρελαίου, εξακολουθεί να στηρίζει τη ζήτηση, ευνοώντας περαιτέρω την άνοδο της τιμής του. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στις ιδιαίτερα αυξημένες θέσεις αγοράς στα ΣΜΕ προεξοφλώντας ένα περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς και υψηλότερων τιμών.

Χυμός Πορτοκαλιού

Σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες εκτιμήσεις του USDA, η αγορά χυμού πορτοκαλιού συνέχισε να δέχεται πιέσεις τον Σεπτέμβριο, με τις τιμές να παραμένουν σε τροχιά διόρθωσης, καθώς οι προοπτικές προσφοράς βελτιώθηκαν σε σχέση με τα ιδιαίτερα περιορισμένα επίπεδα των προηγούμενων ετών. Η πρόσφατη ανοδική αναθεώρηση της παραγωγής στη βασική βραζιλιάνικη ζώνη του Σάο Πάολο και του Triângulo Mineiro συνέβαλε στον περιορισμό των ανησυχιών για την επάρκεια της αγοράς οδηγώντας σε περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών από τα ιστορικά υψηλά που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, η παραγωγή εξακολουθεί να διαμορφώνεται χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας, ενώ η ασθένεια citrus greening συνεχίζει να επιβαρύνει σημαντικό τμήμα των πορτοκαλεώνων της Βραζιλίας.

Παράλληλα, η εξέλιξη των καιρικών συνθηκών παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την πορεία της παραγωγής τους επόμενους μήνες, διατηρώντας αυξημένη την αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές σοδειές, εξέλιξη που αναμένεται να ενισχύσει την ανοδική πίεση στις τιμές του. Την ίδια στιγμή, οι μη εμπορικοί επενδυτές εξακολουθούν να διατηρούν θετικές καθαρές θέσεις αγοράς στα ΣΜΕ, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πλευρά της προσφοράς εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Βαμβάκι

 Οι μηνιαίες εκτιμήσεις του USDA για την αγορά βαμβακιού το 2026/27 αναθεωρούνται πτωτικά ως προς την παραγωγή, διατηρώντας ωστόσο αμετάβλητη την κατανάλωση και ενισχυμένα τα αποθέματα και το εμπόριο. Πιο συγκεκριμένα, η παγκόσμια παραγωγή αναμένεται να διαμορφωθεί σε 117,32 εκατ. μπάλες (-310.000 μπάλες), καθώς οι χαμηλότερες σοδειές στις ΗΠΑ, την Τουρκία και το Πακιστάν αντιστάθμισαν τις αυξημένες παραγωγές στη Βραζιλία, την Αφρική και το Καζακστάν. Παράλληλα, η κατανάλωση διατηρήθηκε αμετάβλητη στις 122,9 εκατ. μπάλες και τα αποθέματα εκτιμώνται αυξημένα στις 69,86 εκατ. μπάλες (+170.000 μπάλες), διαμορφώνοντας τον δείκτη αποθέματα/κατανάλωση υψηλότερα στο 56,83% (από 56,69%).

Το εμπόριο προβλέπεται ενισχυμένο σε 44,2 εκατ. μπάλες (+400.000 μπάλες), λόγω υψηλότερων εξαγωγών από τη Βραζιλία και αυξημένων εισαγωγών από την Τουρκία, την Ινδονησία και το Πακιστάν. Παρά το ευνοϊκό ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης, με την κατανάλωση να εξακολουθεί να υπερβαίνει την παραγωγή, η αύξηση των αποθεμάτων και η ισχυρότερη βραζιλιάνικη προσφορά άσκησαν πιέσεις στις τιμές. Επιπλέον, η χαμηλότερη παραγωγή στις ΗΠΑ και οι κλιματικοί κίνδυνοι εξαιτίας του El Niño δύνανται να προσφέρουν στήριξη στις τιμές, γεγονός που αποτυπώνεται και στις αυξημένες θέσεις αγοράς σε ΣΜΕ. Ωστόσο, η πιθανή επιβράδυνση της παγκόσμιας ζήτησης κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων λόγω των εμπορικών δασμών, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση σχεδόν του 50% των παγκόσμιων αποθεμάτων στην Κίνα, ενδέχεται να δημιουργήσει πτωτική πίεση στην τιμή.

Σόγια

Οι παγκόσμιες μηνιαίες εκτιμήσεις του USDA για τη σόγια το 2026/27 σκιαγραφούν ένα περιβάλλον ελαφρώς αυξημένης προσφοράς, ισχυρότερης ζήτησης, ενισχυμένου εμπορίου και χαμηλότερων αποθεμάτων. Πιο συγκεκριμένα, η παγκόσμια παραγωγή εκτιμάται στους 442,3 εκατ. τόνους (+0,1 εκατ. τόνους σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση), αντανακλώντας κυρίως την υψηλότερη παραγωγή στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Παράλληλα, η παγκόσμια κατανάλωση αναμένεται αυξημένη στους 442,4 εκατ. τόνους (+0,4 εκατ. τόνους), ενώ τα αποθέματα εκτιμώνται χαμηλότερα στους 124,0 εκατ. τόνους (-0,2 εκατ. τόνους), διαμορφώνοντας τον δείκτη αποθέματα/κατανάλωση ελαφρώς χαμηλότερα σε 28,03% (από 28,09%).

Όσον αφορά το εμπόριο, ενισχύεται περαιτέρω λόγω υψηλότερων εξαγωγών από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ουκρανία. Η τιμή της σόγιας εξακολουθεί να υποστηρίζεται από τη ζήτηση για ζωοτροφές και βιοκαύσιμα, ταυτόχρονα με τις αυξημένες κινεζικές εισαγωγές λειτουργώντας υποστηρικτικά των τιμών. Παράλληλα, η αβεβαιότητα γύρω από το ισχυρό El Niño διατηρεί αυξημένους τους κλιματικούς κινδύνους για τη νέα σοδειά στη Νότια Αμερική, γεγονός που αποτυπώνεται και στα ΣΜΕ, όπου οι θέσεις αγοράς παραμένουν αυξημένες, αντανακλώντας βελτιωμένες προσδοκίες για την πορεία της τιμής της. Εφόσον η ζήτηση παραμείνει ανθεκτική και οι κλιματικές αβεβαιότητες επιμείνουν, οι προοπτικές για την τιμή της σόγιας δύνανται να παραμείνουν ανοδικές.

Βοοειδή

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA), η παραγωγή βόειου κρέατος για την περίοδο 2026/27 αναθεωρήθηκε εκ νέου πτωτικά λόγω του ιστορικά χαμηλού ρυθμού σφαγών και της περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων προς πάχυνση. Παράλληλα, οι μηνιαίες σφαγές βοοειδών συνεχίζουν να κινούνται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Μέχρι τον Αύγουστο, ο αριθμός σφαγών ανά εργάσιμη ημέρα στις ΗΠΑ ήταν κατά μέσο όρο περίπου 8.000 κεφάλια χαμηλότερος σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η εξέλιξη αυτή συνάδει με το μικρότερο σημερινό ζωικό κεφάλαιο των ΗΠΑ, καθώς και με τις μειωμένες εισαγωγές μοσχαριών πάχυνσης από το Μεξικό.

Στο μέτωπο του διεθνούς εμπορίου, οι εξαγωγές βόειου κρέατος των ΗΠΑ παρέμειναν ανθεκτικές παρά τις υψηλές τιμές, ενώ η σημαντική άνοδος των εισαγωγών, κυρίως από την Αργεντινή, συνέβαλε στην ενίσχυση της διαθέσιμης προσφοράς και στη μερική άμβλυνση των ανοδικών πιέσεων στην αγορά. Παρά τη βραχυπρόθεσμη διόρθωση στις τιμές των βοοειδών, η συνεχιζόμενη στενότητα στην προσφορά αναμένεται να παραμείνει υποστηρικτική για τις τιμές μεσοπρόθεσμα, περιορίζοντας τον κίνδυνο μιας εντονότερης πτωτικής κίνησης. Η εκτίμηση αυτή αποτυπώνεται στη διατήρηση αυξημένων θέσεων αγοράς στα ΣΜΕ. Ωστόσο, οι ενδείξεις επιβράδυνσης της ζήτησης δύναται να περιορίσουν τις προοπτικές για ισχυρότερη άνοδο στο άμεσο διάστημα.

Ακατέργαστο Ρύζι

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του USDA, οι παγκόσμιες μηνιαίες προοπτικές για το ρύζι το 2026/27 δείχνουν χαμηλότερη παραγωγή και κατανάλωση, υψηλότερα αποθέματα και αμετάβλητο εμπόριο. Ειδικότερα, η παραγωγή αναθεωρήθηκε πτωτικά στους 533,9 εκατ. τόνους (-3,4 εκατ. τόνους), κυρίως λόγω της μειωμένης παραγωγής στην Ινδία εξαιτίας των δυσμενών επιπτώσεων του El Niño και των ασθενέστερων μουσώνων. Παράλληλα, η κατανάλωση προβλέπεται χαμηλότερη στους 539,6 εκατ. τόνους (-3,2 εκατ. τόνους), ενώ αντίθετα, τα παγκόσμια αποθέματα αναμένεται να αυξηθούν στους 197,0 εκατ. τόνους, κυρίως λόγω των υψηλότερων αποθεμάτων της Ινδίας, διαμορφώνοντας τον δείκτη αποθέματα/κατανάλωση υψηλότερα σε 36,50% (από 35,48%).

Το εμπόριο προβλέπεται ότι θα μειωθεί οριακά σε 62,7 εκατ. τόνους (από 62,9 εκατ. τόνους προηγουμένως), εξαιτίας των χαμηλότερων εξαγωγών από την Καμπότζη. Η τιμή του ρυζιού εξακολουθεί να υποστηρίζεται από τις ανησυχίες για την προσφορά στην Ασία, παρά την πρόσφατη αύξηση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Δεδομένου του κρίσιμου ρόλου του στην επισιτιστική ασφάλεια της περιοχής, ο κυρίαρχος παράγοντας αβεβαιότητας παραμένει το φαινόμενο El Niño, το οποίο έχει ήδη επηρεάσει αρνητικά τις προοπτικές παραγωγής στην Ινδία και σε άλλες ασιατικές χώρες, εντείνοντας την ανοδική πίεση στις τιμές του ρυζιού.

Μια περαιτέρω επιδείνωση των καιρικών συνθηκών θα μπορούσε να περιορίσει περαιτέρω την προσφορά και να ασκήσει επιπλέον ανοδική πίεση στις τιμές, γεγονός που αντανακλάται στην ήδη αυξημένη τοποθέτηση των επενδυτών σε θέσεις αγοράς στα ΣΜΕ, υποδηλώνοντας ότι η αγορά συνεχίζει να αποτιμά τον εν λόγω κίνδυνο.