Στη βουλή ο κίνδυνος να «τιναχθούν στον αέρα» οι αγροτικές ενισχύσεις λόγω των καθυστερήσεων στο ΟΣΔΕ 2026

446

Τον κίνδυνο να καθυστερήσουν ή να χαθούν αγροτικές ενισχύσεις εξαιτίας της καθυστερημένης και ανεπαρκούς προετοιμασίας του νέου ΟΣΔΕ 2026 αναδεικνύει το ΠΑΣΟΚ με ερώτηση που κατέθεσαν οι βουλευτές του στη Βουλή προς τους υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Στην ερώτηση επισημαίνεται ότι η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την καταβολή άμεσων ενισχύσεων, εισφορών προς τον ΕΛΓΑ και σειράς παρεμβάσεων και προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης. Σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, από την έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εξαρτάται η ρευστότητα περίπου 600.000 αγροτών και κτηνοτρόφων, καθώς και η ομαλή υλοποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ.

Καθυστερημένη η έναρξη του ΟΣΔΕ 2026

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η διαδικασία καθυστέρησε σημαντικά, καθώς οι παραγωγοί ανέμεναν την έναρξη των αιτήσεων από την άνοιξη, ενώ η τελευταία κυβερνητική δέσμευση αφορούσε έναρξη στα μέσα Ιουνίου.

Σύμφωνα με την κοινοβουλευτική ερώτηση, η διαδικασία έφτασε στις 4 Αυγούστου, όταν παρουσιάστηκε η εφαρμογή myAGRO, ενώ μέχρι τότε είχε καταγραφεί εξαιρετικά μικρός αριθμός οριστικοποιημένων αιτήσεων.

Προβλήματα στην πλατφόρμα και στις διασταυρώσεις

Στην ερώτηση γίνεται λόγος για δυσλειτουργίες στην πλατφόρμα, προβλήματα στην καταχώριση στοιχείων, ζητήματα σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας και δηλούμενων εκτάσεων μέσω ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και ΑΤΑΚ, αλλά και εκκρεμότητες στις εξουσιοδοτήσεις.

Παράλληλα, επισημαίνονται ασυμφωνίες μεταξύ διασυνδεδεμένων μητρώων, όπως το Κτηματολόγιο, οι οποίες, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, δυσχεραίνουν την ολοκλήρωση των δηλώσεων.

Δύο ταχύτητες στις προκαταβολές

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις προθεσμίες που συνδέονται με την προκαταβολή των ενισχύσεων. Οι αιτήσεις που θα υποβληθούν έως τις 15 Σεπτεμβρίου μπορούν να συμπεριληφθούν στην προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για αιτήσεις από 16 Σεπτεμβρίου έως 16 Οκτωβρίου η προκαταβολή μετατίθεται έως τις 30 Νοεμβρίου.

Το ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για «σύστημα πληρωμών δύο ταχυτήτων», υποστηρίζοντας ότι οι παραγωγοί κινδυνεύουν να υποστούν οικονομικές συνέπειες λόγω της καθυστέρησης της κρατικής διαδικασίας.

Προειδοποίηση για ελέγχους και ευρωπαϊκούς πόρους

Σύμφωνα με την ερώτηση, η συμπίεση εκατοντάδων χιλιάδων αιτήσεων σε μικρό χρονικό διάστημα περιορίζει τον διαθέσιμο χρόνο για ελέγχους, διορθώσεις και θεραπεία σφαλμάτων.

Το ΠΑΣΟΚ προειδοποιεί για τον κίνδυνο αποκλεισμών, μειώσεων ή αχρεώστητων πληρωμών, αλλά και για πιθανές δημοσιονομικές διορθώσεις και απώλεια επιλέξιμων ενωσιακών πόρων.

Αιχμές για ΟΠΕΚΕΠΕ και ΑΑΔΕ

Η κοινοβουλευτική ερώτηση συνδέει την πίεση χρόνου στην υποβολή και επεξεργασία των δηλώσεων με τις παθογένειες που, όπως αναφέρει, συνέβαλαν στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ θέτει ερωτήματα για τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και για τους όρους που προβλέπουν δυνατότητα παρακρατήσεων υπέρ του Δημοσίου ή ασφαλιστικών φορέων μετά την καταβολή των ενισχύσεων.

Δέκα ερωτήματα προς την κυβέρνηση

Οι βουλευτές ζητούν, μεταξύ άλλων, να γνωστοποιηθεί ο ακριβής αριθμός των αιτήσεων Ενιαίας Ενίσχυσης 2026 που έχουν δημιουργηθεί, επεξεργαστεί και οριστικοποιηθεί.

Παράλληλα, ζητούν σχέδιο για την αποκατάσταση των δυσλειτουργιών, μέτρα ώστε οι παραγωγοί να μην χάσουν την προκαταβολή του Οκτωβρίου λόγω προβλημάτων του συστήματος, καθώς και διασφάλιση των πόρων της ΚΑΠ.

Μεταξύ των ερωτημάτων περιλαμβάνονται επίσης οι εκκρεμείς πληρωμές των ΕΑΕ 2024 και 2025, το πλαίσιο συμψηφισμού αγροτικών ενισχύσεων με οφειλές, το καθεστώς ευθύνης των επαγγελματιών και των συνεταιρισμών που υποστηρίζουν τις αιτήσεις, καθώς και το συνολικό κόστος σχεδιασμού και λειτουργίας της νέας διαδικασίας.

Αναλυτικά, ολόκληρη η ερώτηση, έχει ως εξής:

Προς: Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκο Πιερρακάκη Τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά.
Θέμα: «Κίνδυνος απώλειας των αγροτικών ενισχύσεων λόγω της καθυστερημένης και ανεπαρκούς προετοιμασίας του νέου ΟΣΔΕ 2026 με ευθύνη της Κυβέρνησης»

κ. Υπουργοί, η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης αποτελεί κάθε χρόνο την αναγκαία προϋπόθεση για την καταβολή των άμεσων ενισχύσεων, την καταβολή των εισφορών προς τον ΕΛΓΑ, και σειράς παρεμβάσεων και επιδοτούμενων προγραμμάτων Αγροτικής Ανάπτυξης.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ σας έχει επισημάνει επανειλημμένα την πάγια θέση του για την ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ εντός του πρώτου τριμήνου κάθε έτους. Ειδικότερα, από την έγκαιρη και αξιόπιστη ολοκλήρωση της διαδικασίας εξαρτώνται η ρευστότητα περίπου 600.000 αγροτών και κτηνοτρόφων, η ομαλή εκτέλεση του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ και η προστασία σημαντικών ευρωπαϊκών πόρων. Είχαμε, μάλιστα, εγκαίρως προειδοποιήσει ότι η καθυστερημένη έναρξη της διαδικασίας, σε συνδυασμό με τις ασφυκτικές προθεσμίες και την απουσία επαρκούς χρόνου για τη διενέργεια ελέγχων και τη διόρθωση σφαλμάτων, θα έθετε σε κίνδυνο την έγκαιρη καταβολή των ενισχύσεων στους πραγματικούς παραγωγούς.

Δυστυχώς, οι σημερινές εξελίξεις επιβεβαιώνουν τις προειδοποιήσεις του ΠΑΣΟΚ. Συγκεκριμένα, παρά την κρισιμότητα αυτή, η Κυβέρνηση άφησε να παρέλθει σχεδόν ολόκληρη η καλλιεργητική περίοδος χωρίς να έχει θέσει σε ουσιαστική λειτουργία το ΟΣΔΕ 2026. Οι παραγωγοί ενώ περίμεναν την έναρξη των αιτήσεων ήδη από την άνοιξη, η διαδικασία καθυστέρησε αδικαιολόγητα, παρά τις διαδοχικές κυβερνητικές εξαγγελίες και δεσμεύσεις, με τελευταία εκείνη για έναρξη του ΟΣΔΕ στα μέσα Ιουνίου. Τελικά, φτάσαμε στις 4 Αυγούστου 2026 με την Κυβέρνηση να κάνει για ακόμα μία φορά μία επικοινωνιακή φιέστα, παρουσιάζοντας την εφαρμογή myAGRO, ως «μεταρρύθμιση».

Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία του τύπου, φορέων υποβολής δηλώσεων και ανθρώπους που παρακολουθούν καθημερινά τη διαδικασία, μέχρι σήμερα έχουν οριστικοποιηθεί λιγότερες από 500 αιτήσεις σε σύνολο περίπου 600.000 αιτήσεων που υποβάλλονται κάθε χρόνο. Δηλαδή, τρεις εβδομάδες μετά την επίσημη έναρξη παρουσία του πρωθυπουργού, δεν έχει ολοκληρωθεί ούτε το ένα τοις χιλίοις του αναμενόμενου όγκου. Η Κυβέρνηση οφείλει να επιβεβαιώσει άμεσα τον ακριβή αριθμό και να δημοσιοποιεί σε καθημερινή βάση την πραγματική πρόοδο της διαδικασίας.

Η εικόνα αυτή αποδεικνύει ότι η διαδικασία άνοιξε τυπικά, χωρίς η Κυβέρνηση να έχει εξασφαλίσει στην πράξη την δυνατότητα μαζικής, ομαλής και ασφαλούς οριστικοποίησης των αιτήσεων. Τα προβλήματα στη λειτουργία της πλατφόρμας, στην καταχώριση των στοιχείων όπως στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας και τις δηλούμενες εκτάσεις μέσω
ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και ΑΤΑΚ, οι εκκρεμότητες στις εξουσιοδοτήσεις και οι ασυμφωνίες μεταξύ των διασυνδεδεμένων μητρώων όπως το Κτηματολόγιο έχουν ως κοινό αποτέλεσμα την αδυναμία ολοκλήρωσης των δηλώσεων.

Ταυτόχρονα, το νέο πλαίσιο ευθυνών για τα πρόσωπα και τους φορείς που υποβοηθούν την υποβολή, χωρίς καμία
εκπαίδευση και πλήρη και έγκαιρη αποσαφήνιση των υποχρεώσεών τους, εντείνει την ανασφάλεια και λειτουργεί αποτρεπτικά για την οριστικοποίηση αιτήσεων. Η ανάγκη διαφάνειας και λογοδοσίας είναι αυτονόητη. Δεν μπορεί, όμως, η Κυβέρνηση να μετατρέπει τους επαγγελματίες και τους αγροτικούς συνεταιρισμούς που δραστηριοποιούνται στην
υποστήριξη των αγροτών, σε υποκατάστατο του κρατικού ελεγκτικού μηχανισμού ούτε να μεταφέρει σε αυτούς και στους παραγωγούς την ευθύνη για αστοχίες των δημόσιων πληροφοριακών συστημάτων.

Επίσης, με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, οι αιτήσεις που θα υποβληθούν έως τις 15 Σεπτεμβρίου μπορούν να συμπεριληφθούν στην προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για όσες υποβληθούν από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 16 Οκτωβρίου η προκαταβολή μετατίθεται έως τις 30 Νοεμβρίου.

Δημιουργείται έτσι ένα σύστημα πληρωμών δύο ταχυτήτων, στο οποίο ο αγρότης κινδυνεύει να τιμωρηθεί οικονομικά όχι για δική του υπαιτιότητα, αλλά επειδή το κράτος καθυστέρησε να οργανώσει και να θέσει σε πραγματική
λειτουργία τη διαδικασία.

Ο χρόνος μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένος και, με τον σημερινό ρυθμό οριστικοποιήσεων, η επίτευξη του στόχου καθίσταται πρακτικά ανέφικτη.

Ακόμη και αν αυξηθεί απότομα ο αριθμός των υποβολών, η συμπίεση εκατοντάδων χιλιάδων αιτήσεων σε λίγες ημέρες περιορίζει δραματικά τον χρόνο για ουσιαστικό έλεγχο, διορθώσεις και θεραπεία σφαλμάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο αποκλεισμών, μειώσεων και αχρεώστητων πληρωμών. Η καθυστέρηση απειλεί ευθέως τη ρευστότητα της αγροτικής οικονομίας σε μια περίοδο αυξημένου κόστους παραγωγής και συσσωρευμένων υποχρεώσεων.

Παράλληλα, η ελλιπής ή βεβιασμένη υποβολή αιτήσεων μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία έγκαιρης διενέργειας των αναγκαίων διασταυρωτικών ελέγχων, σε καθυστερήσεις πληρωμών, σε δημοσιονομικές διορθώσεις και σε απώλεια επιλέξιμων ενωσιακών πόρων.

Η ασφυκτική συμπίεση του χρόνου υποβολής δεν αποτελεί, άλλωστε, μια απλή διοικητική αστοχία. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, ακριβώς σε αυτή τη διαχρονική παθογένεια: στον οριακά διαθέσιμο χρόνο για την υποβολή και επεξεργασία των αιτήσεων ενιαίας ενίσχυσης, ο οποίος δεν επέτρεπε τη διενέργεια επαρκών και ουσιαστικών
διασταυρωτικών και επιτόπιων ελέγχων πριν από την καταβολή των ενισχύσεων. Το ασφυκτικό αυτό πλαίσιο δημιούργησε πρόσφορο έδαφος για πλασματικές δηλώσεις, ευνοώντας όσους συμμετείχαν στο σκάνδαλο εις βάρος των πραγματικών αγροτών και κτηνοτρόφων.

Αντί η Κυβέρνηση να εξαλείψει τις συνθήκες που επέτρεψαν την ανάπτυξη αυτών των φαινομένων, αναπαράγει και φέτος την ίδια πίεση χρόνου και τον ίδιο κίνδυνο ανεπαρκών ελέγχων, αποδεικνύοντας περαιτέρω ότι η κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η μεταφορά του στην ΑΑΔΕ έγινε για επικοινωνιακούς λόγους και όχι για λόγους ουσίας.

Οι κίνδυνοι αυτοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την αποκάλυψη ότι ο ελληνικός Οργανισμός Πληρωμών παρέμεινε επί δεκαοκτώ μήνες σε καθεστώς αναστολής διαπίστευσης, πριν από την αποκατάστασή της. Αντί, λοιπόν, η κυβέρνηση να επιδεικνύει αυξημένη θεσμική σοβαρότητα, επαναλαμβάνει την ίδια πρακτική: όταν καθυστερεί το
κράτος, οργανώνονται φιέστες παρουσία του πρωθυπουργού· όταν καθυστερεί ο αγρότης, απειλείται με απώλεια εισοδήματος και κυρώσεις.

Επίσης, σύμφωνα με το έγγραφο όρων και προϋποθέσεων που πρέπει να υπογράψει ο δικαιούχος πριν την υποβολή της δήλωσης αναφέρεται ότι αυτός: «αποδέχεται η ΑΑΔΕ να πραγματοποιεί παρακρατήσεις υπέρ του ελληνικού δημοσίου ή υπέρ των ασφαλιστικών φορέων, σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία, μετά την καταβολή του ποσού
ενίσχυσης στον τραπεζικό λογαριασμό του τελικού δικαιούχου».

Δηλαδή, σύμφωνα με τον όρο αυτό υπονοείται ότι θα διενεργείται συμψηφισμός των αγροτικών ενισχύσεων με
φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές ή πάσης φύσεως οφειλές προς το Δημόσιο, κάτι που δεν συνάδει με τον ακατάσχετο, υποστηρικτικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων.

Επειδή, η έγκαιρη και αξιόπιστη υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ είναι προϋπόθεση για την ορθή, γρήγορη και διαφανή καταβολή των αγροτικών ενισχύσεων στους πραγματικούς αγρότες της χώρας.
Επειδή, η εμπρόθεσμη υποβολή περίπου 600.000 αιτήσεων εξαρτάται από ένα ολοκληρωμένο σύστημα ΟΣΔΕ για το οποίο η Κυβέρνηση έχει την πλήρη πολιτική και διοικητική ευθύνη να προετοιμάσει εγκαίρως.
Επειδή, οι συνέπειες της καθυστερημένης διαδικασίας μετακυλίονται στους Έλληνες Αγρότες οι οποίοι χωρίς δική τους υπαιτιότητα κινδυνεύουν να πληρώσουν για ακόμα μία φορά το τίμημα της παντελούς έλλειψης ολοκληρωμένου Κυβερνητικού σχεδίου.
Επειδή, η διασφάλιση των πόρων της ΚΑΠ και της έγκαιρης καταβολής τους στους πραγματικούς δικαιούχους αποτελεί αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση της Πολιτείας,

ΕΡΩΤΑΣΘΕ κ. ΥΠΟΥΡΓΟΙ:

1) Πόσες ακριβώς Αιτήσεις Ενιαίας Ενίσχυσης 2026 έχουν μέχρι σήμερα δημιουργηθεί, επεξεργαστεί και οριστικοποιηθεί;
2) Με ποιο σχέδιο και σε ποιο χρονοδιάγραμμα θα αποκαταστήσετε τις δυσλειτουργίες του νέου συστήματος ΟΣΔΕ, ώστε να διασφαλίσετε την ολοκλήρωση περίπου 600.000 αιτήσεων έως την προθεσμία της 15ης Σεπτεμβρίου;
3) Έχετε προβλέψει σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που το σύστημα δεν μπορέσει να υποστηρίξει εγκαίρως το συνολικό όγκο των αιτήσεων ούτως ώστε οι παραγωγοί να μην στερηθούν την προκαταβολή του Οκτωβρίου, λόγω δικής σας υπαιτιότητας;

4) Προτίθεστε να αποκαταστήσετε τις συνέπειες τις με αρ. πρωτ. Α1161/03.08.2026 απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, όπου σύμφωνα με το άρθρο 4 της οποίας μόνο όσοι παραγωγοί υποβάλλουν ΕΑΕ έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026 – πράγμα αδύνατο – δύνανται να λάβουν προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου 2026;
5) Προτίθεστε να κάνετε πράξη την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για την υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ έως το πρώτο τρίμηνο έκαστου έτους και αν ναι τι μέτρα έχετε λάβει για αυτή την κατεύθυνση;
6) Ποια μέτρα έχουν λάβει για να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει απώλεια επιλέξιμων πόρων της ΚΑΠ, δημοσιονομικές διορθώσεις ή νέες καθυστερήσεις εξαιτίας ελλιπών ή βεβιασμένων αιτήσεων και ελέγχων; Έχει ενημερωθεί σχετικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ποια είναι η ανταπόκρισή της;
7) Πόσοι παραγωγοί παραμένουν απλήρωτοι ή με εκκρεμείς διορθώσεις από τις ΕΑΕ 2024 και 2025, ποιο είναι το συνολικό ύψος των εκκρεμών ποσών και πότε θα ολοκληρωθούν οι διορθώσεις και οι πληρωμές τους;
8) Επί ποιας εθνικής νομοθεσίας (που δεν αντίκειται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία) είναι δυνατός ο συμψηφισμός από την ΑΑΔΕ των αγροτικών ενισχύσεων με φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές ή πάσης φύσεως οφειλές προς το Δημόσιο; Είστε σύμφωνοι με τον ανωτέρω όρο και αν όχι ποια μέτρα προτίθεστε να λάβετε για την αποτροπή της ανωτέρω
κατάστασης;
9) Θα αποσαφηνίσετε το πλαίσιο ευθύνης των επαγγελματιών και των αγροτικών συνεταιρισμών που υποβοηθούν τις αιτήσεις αγροτών, ώστε να μην τους μεταφέρονται ελεγκτικές αρμοδιότητες του κράτους και να μην επιβαρύνονται παραγωγοί και φορείς για αστοχίες δημόσιων μητρώων και πληροφοριακών συστημάτων;
10) Ποιο ήταν το συνολικό κόστος σχεδιασμού, ανάπτυξης και λειτουργίας της νέας διαδικασίας και ποιοι έλεγχοι αποδοχής είχαν προηγηθεί πριν από την επίσημη παρουσίασή της;