Στο κόκκινο οι αγροτικές επιδοτήσεις: Η DG AGRI εντοπίζει κενά στους ελέγχους και προειδοποιεί για στάση πληρωμών

302

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ) επανέρχεται στο ζήτημα της λειτουργίας του συστήματος ελέγχου των αγροτικών ενισχύσεων, ασκώντας έντονη κριτική στην κυβέρνηση και στην ΑΑΔΕ. Αφορμή, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, αποτελούν οι παρατηρήσεις της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG AGRI).

Η ΠΟΓΕΔΥ υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκοί έλεγχοι καταγράφουν σημαντικές αδυναμίες σε διαδικασίες ελέγχου των ενισχύσεων, στην πιστοποίηση της βιολογικής παραγωγής, στην εποπτεία των φορέων πιστοποίησης και στην επαλήθευση της επιλεξιμότητας εκτάσεων και ζώων. Αντίστοιχες αδυναμίες στο ελληνικό σύστημα αγροτικών πληρωμών έχουν καταγραφεί και σε προηγούμενες ευρωπαϊκές αξιολογήσεις.

Η ΠΟΓΕΔΥ επικαλείται ελλείψεις στους ελέγχους

Στην ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία αναφέρεται ειδικότερα στους ελέγχους του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ στον τομέα της βιολογικής παραγωγής, υποστηρίζοντας ότι το 2025 πραγματοποιήθηκε μικρότερος αριθμός εποπτικών ελέγχων από τον προβλεπόμενο.

Η ΠΟΓΕΔΥ υποστηρίζει επίσης ότι υπήρξαν περιπτώσεις στις οποίες η εποπτεία των φορέων πιστοποίησης δεν ήταν επαρκής και ζητά να διερευνηθούν εξατομικευμένα οι περιπτώσεις που περιγράφονται στις ευρωπαϊκές παρατηρήσεις.

Η ίδια η ευρωπαϊκή διαδικασία έχει καταγράψει στο παρελθόν σοβαρές αδυναμίες στο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών πληρωμών, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει αναφερθεί σε σχετικές επιφυλάξεις της DG AGRI και σε διορθωτικές δράσεις που έχουν συμφωνηθεί με τις ελληνικές αρχές.

Στο επίκεντρο η μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ

Ιδιαίτερο μέρος της ανακοίνωσης αφορά τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.

Η ΠΟΓΕΔΥ υποστηρίζει ότι η θεσμική αλλαγή δεν αρκεί από μόνη της για να αποδειχθεί ότι έχουν αντιμετωπιστεί οι αδυναμίες του συστήματος. Ζητά, επομένως, να παρουσιαστούν συγκεκριμένα στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των νέων ελεγκτικών διαδικασιών.

Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αποτελεί θεσμική μεταρρύθμιση που έχει ήδη υλοποιηθεί, ενώ η ευρωπαϊκή αξιολόγηση έχει αναγνωρίσει διορθωτικές κινήσεις των ελληνικών αρχών και την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου.

Αίτημα για συγκεκριμένο σχέδιο διορθωτικών μέτρων

Η Ομοσπονδία ζητά να δημοσιοποιηθούν το σχέδιο διορθωτικών ενεργειών, οι αρμόδιοι για την εφαρμογή του και τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα.

Παράλληλα, ζητά την ενίσχυση των ελέγχων με επαρκές γεωτεχνικό προσωπικό, καθώς και τη διερεύνηση τυχόν διοικητικών, πειθαρχικών, ποινικών ή πολιτικών ευθυνών όπου αυτές προκύπτουν από τα πραγματικά περιστατικά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης ζητήσει τη συνέχιση της προσπάθειας, με έμφαση μεταξύ άλλων στην ολοκλήρωση της στελέχωσης, στην εποπτεία των εξουσιοδοτημένων φορέων και στην ενσωμάτωση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων στο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου.

Η θέση της ΠΟΓΕΔΥ για τους γεωτεχνικούς

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν τις προειδοποιήσεις που έχει διατυπώσει τα προηγούμενα χρόνια για την ανάγκη ισχυρών δημόσιων ελεγκτικών μηχανισμών και επαρκούς στελέχωσης με γεωτεχνικό προσωπικό.

Όπως υποστηρίζει, οι αδυναμίες στους ελέγχους δεν επηρεάζουν μόνο τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων, αλλά και την προστασία των παραγωγών που πληρούν πραγματικά τις προϋποθέσεις για τη λήψη ενισχύσεων.

Ζητούμενο η αξιοπιστία του συστήματος πληρωμών

Η ΠΟΓΕΔΥ καταλήγει ότι το ζητούμενο πλέον είναι η αποτελεσματική εφαρμογή των ελέγχων, η διαφάνεια στις διαδικασίες και η λογοδοσία όπου διαπιστώνονται παραβάσεις ή διοικητικές αστοχίες.

Η συζήτηση για το μέλλον των αγροτικών ενισχύσεων παραμένει συνδεδεμένη με την ικανότητα του ελληνικού συστήματος να αποδεικνύει ότι οι πληρωμές πραγματοποιούνται με αξιόπιστους ελέγχους, προστατεύοντας τόσο τους ευρωπαϊκούς πόρους όσο και τους παραγωγούς που δικαιούνται τις ενισχύσεις.

Αναλυτικά, ολόκληρη η ανακοίνωση της ΠΟΓΕΔΥ με θέμα: Οι έλεγχοι της DG AGRI εκθέτουν Κυβέρνηση και ΑΑΔΕ, προειδοποιούν για στάση πληρωμών των επιδοτήσεων και δικαιώνουν τους γεωτεχνικούς δημοσίους υπαλλήλους, έχει ως εξής:

«Η επιστολή παρατηρήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 14ης Σεπτεμβρίου 2026, δεν επιτρέπει άλλες θριαμβολογίες. Καταγράφει σοβαρές ελλείψεις στους ελέγχους των ενισχύσεων, στην πιστοποίηση των βιολογικών, στην εποπτεία των φορέων πιστοποίησης και στην επαλήθευση της επιλεξιμότητας εκτάσεων και ζώων. Μάλιστα, η Επιτροπή εξετάζει τον αποκλεισμό μέρους των δαπανών από την ενωσιακή χρηματοδότηση και απαιτεί διορθωτικά μέτρα και ποσοτικοποίηση του κινδύνου.

Η απάτη συνεχίζεται καθώς όπως φαίνεται οι έλεγχοι μένουν στα χαρτιά. Σύμφωνα με την DG AGRI, ο ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ πραγματοποίησε το 2025 μόλις 62 από τους 175 προβλεπόμενους εποπτικούς ελέγχους, ενώ δεν επαλήθευε επαρκώς τη συμμόρφωση των φορέων πιστοποίησης. Την ίδια περίοδο, φορέας συνέχισε να εκδίδει πιστοποιητικά παρότι η ανάθεση καθηκόντων του είχε ανασταλεί. Αυτή η ολιγωρία αφήνει εκτεθειμένους τους πραγματικούς παραγωγούς και τη χώρα.

Αυτά είναι ευρήματα της ευρωπαϊκής ελεγκτικής διαδικασίας, όχι συνδικαλιστικές εικασίες. Δεν σημαίνουν ότι κάθε παραγωγός ή υπάλληλος παρανόμησε. Σημαίνουν όμως ότι δεν έχουν ληφθεί και εφαρμοστεί τα σοβαρά, αποτελεσματικά και επαληθεύσιμα μέτρα που απαιτούνται για να προστατευθούν τα ενωσιακά κονδύλια, οι πραγματικοί παραγωγοί και η αξιοπιστία της χώρας.

Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ παρουσιάστηκε ως εγγύηση ενός σύγχρονου και αξιόπιστου συστήματος. Η αλλαγή της διοικητικής ταμπέλας, όμως, δεν αποτελεί απόδειξη ότι άλλαξαν οι έλεγχοι στην πράξη. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να εντοπίζει τέτοια κενά, γεννάται ένα πολιτικά αμείλικτο ερώτημα: τι εμποδίζει την Πολιτεία να συγκρουστεί αποτελεσματικά με όσους εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες του συστήματος εις βάρος των έντιμων αγροτών; Είναι ανικανότητα, ανοχή ή μια ιδιότυπη ομηρία απέναντι σε συμφέροντα που λυμαίνονται τις ενισχύσεις; Θέλουμε να πιστεύουμε ότι το τελευταίο είναι αδιανόητο. Η κυβέρνηση οφείλει να το αποδείξει με πράξεις.

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, κ. Κωστής Χατζηδάκης, έχει αναλάβει δημόσια να υπερασπιστεί τη μεταρρύθμιση και έχει διαβεβαιώσει ότι η μετάβαση στην ΑΑΔΕ θα δημιουργήσει αξιόπιστο σύστημα. Η ομάδα συμβούλων και «σοφών» που τον πλαισιώνει δεν υποκαθιστά τους πραγματικούς ελέγχους ούτε αίρει την πολιτική ευθύνη. Το έντιμο είναι να εξηγήσει δημόσια τι γνώριζε, ποιες διαβεβαιώσεις έδωσε στον Πρωθυπουργό και γιατί η εικόνα που παρουσιάζεται στην έκθεση της DG AGRI απέχει τόσο από την εικόνα της εξυγίανσης που προέβαλε η κυβέρνηση.

Η ΠΟΓΕΔΥ ζητά να δημοσιοποιηθούν το συγκεκριμένο σχέδιο διορθωτικών μέτρων, οι υπεύθυνοι και τα χρονοδιαγράμματά του, να διερευνηθούν εξατομικευμένα οι σοβαρές ασυμφωνίες της έκθεσης, να εξασφαλιστούν ανεξάρτητοι, έγκαιροι έλεγχοι με επαρκές γεωτεχνικό προσωπικό και να αναζητηθούν οι διοικητικές, πειθαρχικές, ποινικές και πολιτικές ευθύνες όπου προκύπτουν.

Η ΠΟΓΕΔΥ δικαιώνεται, δυστυχώς, για όσα προειδοποιεί δημόσια εδώ και χρόνια. Όταν οι προειδοποιήσεις των γεωτεχνικών αγνοούνται, η απάτη βρίσκει χώρο και τον λογαριασμό πληρώνουν οι πραγματικοί παραγωγοί και η χώρα. Η ώρα των διαβεβαιώσεων τελείωσε. Ήρθε η ώρα των ελέγχων, της λογοδοσίας και των πολιτικών ευθυνών.»