Συναγερμός για το ελληνικό ελαιόλαδο και τις ελιές – Παρέμβαση της ΣΑΣΟΕ για το αυστραλιανό σύστημα αξιολόγησης τροφίμων

Τον κώδωνα του κινδύνου για τις ελληνικές και ευρωπαϊκές εξαγωγές ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών κρούει ο Σύνδεσμος Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων Ελλάδος (ΣΑΣΟΕ), με επιστολή που απέστειλε προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινάκαι τον υφυπουργό Εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη.

Αφορμή αποτελεί η πρόταση P1067 της FoodStandardsAustraliaNewZealand (FSANZ), η οποία βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και αφορά την εφαρμογή του συστήματος αξιολόγησης τροφίμων Health StarRating (HSR). Σύμφωνα με την ΣΑΣΟΕ, η μεθοδολογία που προτείνεται ενδέχεται να οδηγήσει σε στρεβλή αξιολόγηση προϊόντων όπως το παρθένο ελαιόλαδο και οι επιτραπέζιες ελιές, χωρίς να αποτυπώνει τη συνολική διατροφική τους αξία.

Ανησυχίες για τις εξαγωγές ελληνικού ελαιολάδου

Η ΣΑΣΟΕ επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει περίπου τα δύο τρίτα της παγκόσμιας παραγωγής ελαιολάδου και αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα διεθνώς, ενώ η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους κορυφαίους παραγωγούς ποιοτικού ελαιολάδου και επιτραπέζιας ελιάς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αγορά της Αυστραλίας, η οποία χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας για τον κλάδο, καθώς οι εισαγωγές ελαιολάδου ανήλθαν σε 42.272 τόνους την περίοδο 2024-2025, ενώ οι ελληνικές εξαγωγές παρουσιάζουν ανοδική πορεία.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η εφαρμογή ενός συστήματος που ενδέχεται να δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις για προϊόντα με αποδεδειγμένα οφέλη για την ανθρώπινη υγεία μπορεί να λειτουργήσει ως έμμεσο εμπόδιο στο διεθνές εμπόριο, επηρεάζοντας αρνητικά τις ευρωπαϊκές και ελληνικές εξαγωγές.

Τα πέντε αιτήματα προς την ελληνική κυβέρνηση

Η ΣΑΣΟΕ ζητά από την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στις εξής ενέργειες:

• Να ενεργοποιήσει τη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να θέσει το ζήτημα στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα.
• Να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την πρόταση P1067 υπό το πρίσμα της Συμφωνίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τα Τεχνικά Εμπόδια στο Εμπόριο (TBT).
• Να εγγράψει το θέμα στον θεσμικό διάλογο Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αυστραλίας για τα εμπόδια στο εμπόριο και να εξεταστεί κατά πόσο η συγκεκριμένη μεθοδολογία συνιστά αδικαιολόγητο εμπόδιο για τα ευρωπαϊκά προϊόντα.
• Να αναλάβει πρωτοβουλία συντονισμού με τα υπόλοιπα ελαιοπαραγωγά κράτη-μέλη της Ε.Ε., όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Κύπρος.
• Να συγκροτήσει ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή επιστημονικών φορέων, παραγωγικών οργανώσεων και συνεταιρισμών για την τεκμηρίωση της ελληνικής θέσης.

Η Μεσογειακή Διατροφή στο επίκεντρο

Στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και η επιτραπέζια ελιά αποτελούν βασικούς πυλώνες της Μεσογειακής Διατροφής, η οποία έχει αναγνωριστεί από την UNESCO ως στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.

Παράλληλα, τονίζεται ότι η διεθνής επιστημονική κοινότητα έχει τεκμηριώσει εκτενώς τα οφέλη του ελαιολάδου και της Μεσογειακής Διατροφής για τη δημόσια υγεία, γεγονός που καθιστά αναγκαία την προστασία των συγκεκριμένων προϊόντων από αξιολογήσεις που ενδέχεται να μην αποτυπώνουν πλήρως τη διατροφική τους αξία.

Ζήτημα εθνικής σημασίας

Η ΣΑΣΟΕ χαρακτηρίζει την προστασία του παρθένου ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς ως ζήτημα εθνικής σημασίας και στρατηγικού ενδιαφέροντος, καλώντας την ελληνική κυβέρνηση και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να αναλάβουν άμεσα δράση ώστε να διασφαλιστεί η δίκαιη μεταχείριση των εμβληματικών ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.