Τα «μυστικά» για το χειμερινό κλάδεμα της ακτινιδιάς

Οδηγείς για το χειμερινό κλάδεμα της ακτινιδιάς, μέσω Τεχνικού Δελτίου Γεωργικών Προειδοποιήσεων, εξέδωσε το Περιφεριακό Κέντρο Προστασίας φυτών Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχού Καβάλας, σε συνεργασία με τις ΔΑΟΚ Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και τη ΔΑΟΚ Σερρών.

Αναλυτικά, αναφέρονται τα εξής:

 Η ακτινιδιά ανήκει στο γένος Actindia sp. της Οικογένειας Actinidiaceae, της τάξης Theales. Είναι φυτό δικοτυλήδονο και αναρριχόμενο.

Για την επιτυχημένη ανάπτυξη της ακτινιδιάς είναι αναγκαία η εξασφάλιση άριστων συνθηκών αερισμού και φωτισμού για τη διασφάλιση της καλής υγείας και παραγωγικότητας των δένδρων και την παραγωγή καρπών καλής ποιότητας. Το χειμερινό κλάδεμα είναι μία πολύ σημαντική εργασία, η οποία επιβάλλεται να διενεργείται την περίοδο του ληθάργου των βλαστών και να γίνεται με βάση τον τρόπο καρποφορίας του φυτού και τις ιδιαιτερότητες της κάθε ποικιλίας, με την οποία επιδιώκεται:

• Η αποκατάσταση ισορροπίας μεταξύ ριζών και κόμης και η αποφυγή προβλημάτων κατά την κατεργασία του εδάφους του οπωρώνα (όσον αφορά νέα φυτά σε οπωρώνες που πρόσφατα εγκαταστάθηκαν),
• Η ρύθμιση της θέσης, του μεγέθους και της κατεύθυνσης της νέας βλάστησης με σκοπό την διευκόλυνση του φωτισμού και αερισμού της κόμης των φυτών,
• Η ρύθμιση της θέσης, του αριθμού και του σχήματος των βραχιόνων και κλάδων καθώς και η ρύθμιση της θέσης, του αριθμού και του μεγέθους των καρποφόρων οργάνων, με απώτερο σκοπό την ρύθμιση του αριθμού, του μεγέθους και κατ’ επέκταση της ποιότητας των καρπών καθώς και τη μείωση του απαιτούμενου αραιώματος των καρπών μετά την ολοκλήρωση της καρπόδεσης,
• Η απομάκρυνση τμημάτων του φυτού που είναι ξηρά, προσβεβλημένα από εχθρούς ή ασθένειες ή που προστρίβονται το ένα με το άλλο και πληγώνονται (όσον αφορά κυρίως παλαιότερους οπωρώνες) – &
• Η διευκόλυνση της καταπολέμησης εχθρών και ασθενειών.

Το κλάδεμα διαμόρφωσης κατά τα πρώτα χρόνια δεν πρέπει να είναι υπερβολικά αυστηρό με σκοπό τη δημιουργία απλής και καλοσχηματισμένης μορφής ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στο φυτό να αναπτυχθεί ικανοποιητικά και να αποκτήσει ισχυρό κορμό.

Επιπλέον των ανωτέρω, το χειμερινό κλάδεμα αποσκοπεί:

• Στη βράχυνση των βλαστών που καρποφορούν,
• Στη διατήρηση της παραγωγής κοντά στον κεντρικό «σκελετό» του φυτού και τους βραχίονες του φυτού -&
• Στην αφαίρεση καρποφόρων κεφαλών που καρποφόρησαν για δύο έτη μετά τη δημιουργία βλαστών αντικατάστασης.

Έτσι κατά τη διενέργεια του κλαδέματος πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε:

• Η ανάπτυξη του φυτού να δρομολογείται σε δύο κεντρικούς άξονες – βραχίονες, οι οποίοι θα αποτελούν τη βάση της παραγωγής του φυτού.
• Οι κλάδοι παραγωγής που θα αφεθούν να έχουν καλής ποιότητας ξύλο, να έχουν αναπτυχθεί την περασμένη άνοιξη (νέες βέργες), να έχουν δεχθεί πλήρη ηλιοφάνεια και να είναι πλήρως ώριμοι /ξυλοποιημένοι.
• Να προτιμώνται ως κλάδοι παραγωγής αυτοί που ξεκινούν από τον κεντρικό άξονα του φυτού για να μη δημιουργούνται δευτερεύοντες άξονες που οδηγούν σε απώλεια παραγωγής και να αφαιρούνται κλαδιά που κατευθύνονται προς το κέντρο και δημιουργούν προβλήματα σκίασης.
• Κατά την αφαίρεση των κληματίδων, το κλάδεμα να μην γίνεται από τη βάση τους αλλά να δημιουργούνται αναμονές (βέργες περίπου 10 cm), οι οποίες θα δώσουν κλάδους παραγωγής την επόμενη χρονιά.
• Η απόσταση των κλάδων παραγωγής να είναι όσο το δυνατόν σταθερή και να κυμαίνεται περίπου στα 35- 40cm.
• Το επιθυμητό σχήμα που πρέπει να έχουν οι κλάδοι παραγωγής μεταξύ τους να είναι το «ψαροκόκαλο», ώστε να επιτυγχάνεται καλός φωτισμός και αερισμός του φυτού ενώ ο επιθυμητός αριθμός οφθαλμών ανά κλάδο παραγωγής πρέπει να κυμαίνεται στους 15 – 25 ανάλογα και με τις αποστάσεις φύτευσης (λιγότεροι οφθαλμοί σε πυκνότερες φυτεύσεις).
• Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σε ένα πλήρες αναπτυγμένο φυτό και ανάλογα με τη ζωηρότητά του κατά το χειμερινό κλάδεμα αφήνονται συνήθως 15 – 20 βέργες παραγωγής.
• Μετά το κλάδεμα να ακολουθείται μηχανική καταστροφή των κομμένων κλάδων και να ακολουθείται χημική επέμβαση με ένα χαλκούχο σκεύασμα εγκεκριμένο για την καλλιέργεια της ακτινιδιάς.

Επιπλέον οι καλλιεργητές θα πρέπει πάντα να τηρούν τις γενικές αρχές κλαδέματος:

• Το κλάδεμα πρέπει να γίνεται όταν ο καιρός είναι ξηρός καθώς αυξημένη υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μυκητολογικών προσβολών -&
• Τα κλαδευτικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται θα πρέπει να απολυμαίνονται (διάλυμα υποχλωριώδους νατρίου 10%).

Μετά την εμφάνιση του «ξαφνικού θανάτου» των φυτών, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην απομάκρυνση ξερών κλαδιών ή βραχιόνων ή ολόκληρων των φυτών που έχουν ξεραθεί. Οι καλλιεργητές οφείλουν να κλαδεύουν πρώτα τα υγιή δέντρα. Εφίσταται η προσοχή στην απολύμανση των κλαδευτικών εργαλείων με οινόπνευμα ή υδατικό διάλυμα χλωρίνης 10%. Στις μεγάλες τομές είναι ανάγκη να γίνεται επάλειψη με κατάλληλο προστατευτικό προϊόν (αλοιφή κλαδέματος) ή να ακολουθεί, αμέσως μετά το κλάδεμα, ψεκασμός με ένα εγκεκριμένο φυτοπροστατευτικό σκεύασμα σύμφωνα με τις οδηγίες που παρέχονται στα πλαίσια της συνταγογράφησης. Τέλος, τονίζεται ότι τα προσβεβλημένα τμήματα του ξύλου που έχουν αφαιρεθεί θα πρέπει να καταστρέφονται με καύση, εξυπακούεται με την τήρηση όλων των απαραίτητων προφυλάξεων.