Τελευταία στην ανάπτυξη της αγροτοβιομηχανίας η Αλβανία

Η Αλβανία εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των γειτονικών χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στον τομέα της αγροτοβιομηχανίας, παρά την ανταγωνιστικότητά της στην πρώιμη γεωργική παραγωγή, όπως αναφέρει η Monitor.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Περιφερειακού Συμβουλίου Συνεργασίας (Regional Cooperation Council), καταγράφεται ένα έντονο χάσμα μεταξύ της Αλβανίας και των υπόλοιπων χωρών της περιοχής όσον αφορά την ικανότητα μεταποίησης τροφίμων και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας.

Ειδικότερα, η κατά κεφαλήν αγροτοβιομηχανική παραγωγή της Αλβανίας το 2022 ήταν μόλις 76 δολάρια, η χαμηλότερη μεταξύ των έξι οικονομιών των Δυτικών Βαλκανίων. Αντίθετα, το Κόσοβο ηγήθηκε της περιοχής με 387 δολάρια κατά κεφαλήν, ακολουθούμενο από τη Σερβία με 278 δολάρια, τη Βόρεια Μακεδονία με 177, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη με 158 και το Μαυροβούνιο με 129.

Η Σερβία και το Κόσοβο έχουν αναπτύξει ισχυρούς τομείς μεταποίησης τροφίμων, παράγοντας περισσότερη αξία από το 70% του περιφερειακού μέσου όρου ανά κάτοικο. Αντίθετα, η αγροτοβιομηχανία της Αλβανίας παραμένει υποτυπώδης και περιορισμένης εμβέλειας, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στις αδύναμες επιδόσεις της στις εξαγωγές αγροτοδιατροφικών προϊόντων.

Η Σερβία ξεχωρίζει ως ηγετική δύναμη στην παραγωγή και εξαγωγή αγροτικών προϊόντων, έχοντας ενισχύσει σημαντικά την παρουσία της στις παγκόσμιες αγορές.

Η Αλβανία, από την άλλη πλευρά, έχει το χαμηλότερο ποσοστό εξαγωγών αγροτοδιατροφικών προϊόντων και βασίζεται έντονα σε έναν περιορισμένο αριθμό προϊόντων.

Το 2023, το εμπορικό έλλειμμα της χώρας σε αγροτοδιατροφικά αγαθά ανήλθε στο -1% του ΑΕΠ — βελτίωση σε σχέση με το -4% του 2010, ωστόσο η διαφορά εξακολουθεί να καταδεικνύει τις διαρθρωτικές αδυναμίες της χώρας στην παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας και στην ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών.

Η έκθεση καλεί σε ευρύτερη διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης και των εξαγωγικών προορισμών της Αλβανίας, καθώς και στην ανάπτυξη ενός περιφερειακού συστήματος ιχνηλασιμότητας που θα ενισχύσει την ασφάλεια τροφίμων και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στις ευρωπαϊκές αγορές.

Τονίζεται επίσης η σημασία επενδύσεων στην τεχνολογία και στα κυκλικά οικονομικά μοντέλα, που θα στηρίξουν την παραγωγή βιολογικών τροφίμων, τομέας με αυξανόμενη ζήτηση στην Ευρώπη.

Η ενίσχυση του αγροτουρισμού τύπου “από το αγρόκτημα στο τραπέζι” προβάλλεται ως ρεαλιστική στρατηγική για την αύξηση της αξίας των τοπικών προϊόντων, ιδίως στη ρημαγμένη αγροτική ύπαιθρο της Αλβανίας.

Παρά την ελπιδοφόρα ανάπτυξη του αγροτοβιομηχανικού τομέα την τελευταία εξαετία, η έντονη υποτίμηση του ευρώ έχει πλήξει σοβαρά πολλές επιχειρήσεις επεξεργασίας τροφίμων, αναγκάζοντας ορισμένα εργοστάσια να περιορίσουν τη δραστηριότητά τους λόγω ζημιών από συναλλαγματικές διαφορές.