Τελευταία στην ψηφιακή γεωργία η Ελλάδα στην Ευρώπη

223

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Η Ελλάδα εμφανίζεται ως ένας από τους πιο αδύναμους κρίκους στην ψηφιοποίηση της γεωργίας στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την έκθεση του ευρωπαϊκού έργου CODECS, η χώρα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις, με σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες που εμποδίζουν την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών.

Παρά τα φιλόδοξα σχέδια και τη σημαντική χρηματοδότηση μέσω της ΚΑΠ, η μετάβαση παραμένει αργή και άνιση, αφήνοντας μεγάλο μέρος των παραγωγών εκτός ψηφιακής εποχής.

Στην τελευταία κατηγορία της Ευρώπης

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις μεγαλύτερες δυσκολίες στην αγροτική ψηφιοποίηση, μαζί με κράτη όπως η Πολωνία και η Σλοβακία. Οι επιδόσεις της βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ σε όλους τους βασικούς δείκτες, όπως ψηφιακές δεξιότητες και υιοθέτηση τεχνολογιών από επιχειρήσεις.

Αν και καταγράφονται βελτιώσεις σε τομείς όπως οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, το συνολικό ψηφιακό οικοσύστημα παραμένει «ρηχό» και ανεπαρκές για να στηρίξει την αγροτική παραγωγή.

Δομικά προβλήματα: Μικρές εκμεταλλεύσεις και γήρανση αγροτών

Το βασικό «αγκάθι» είναι η ίδια η δομή της ελληνικής γεωργίας.

• Το 86% των εκμεταλλεύσεων είναι μικρές ή πολύ μικρές
• Η αναλογία νέων προς ηλικιωμένους αγρότες είναι η χαμηλότερη στην Ευρώπη

Αυτά τα στοιχεία περιορίζουν δραστικά τη δυνατότητα επενδύσεων σε ψηφιακές τεχνολογίες και δημιουργούν ένα περιβάλλον χαμηλής καινοτομίας.

Χαμηλές δεξιότητες και έλλειψη εμπιστοσύνης

Η έκθεση αναδεικνύει σοβαρό έλλειμμα ψηφιακών δεξιοτήτων, ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους σε ηλικία παραγωγούς. Παράλληλα, υπάρχει έντονη δυσπιστία απέναντι στις νέες τεχνολογίες και στη διαχείριση δεδομένων.

Οι αγρότες εμφανίζονται επιφυλακτικοί, φοβούμενοι τόσο το κόστος όσο και πιθανή χρήση των δεδομένων τους από τις αρχές.

Υποδομές και κράτος: Αδύναμοι κρίκοι

Τα προβλήματα δεν σταματούν εκεί.
Η έκθεση καταγράφει:

• κενά στη συνδεσιμότητα στις αγροτικές περιοχές
• κατακερματισμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες
• αδύναμη εφαρμογή πολιτικών

Παρά την ύπαρξη Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η έλλειψη συντονισμού και η γραφειοκρατία συνεχίζουν να αποτελούν βασικά εμπόδια.

Φιλόδοξα σχέδια χωρίς αντίκρισμα;

Σε επίπεδο σχεδιασμού, η Ελλάδα δείχνει να κινείται επιθετικά. Έχει θέσει τον δεύτερο πιο φιλόδοξο στόχο στην ΕΕ για στήριξη ψηφιακών τεχνολογιών μέσω της ΚΑΠ, καλύπτοντας περίπου το 26% των εκμεταλλεύσεων.

Ωστόσο, η ίδια η έκθεση επισημαίνει ότι τα σχέδια συχνά δεν συνοδεύονται από ουσιαστική υλοποίηση, με αποτέλεσμα να παραμένουν σε επίπεδο εξαγγελιών.

Πού υπάρχει πρόοδος

Παρά τα προβλήματα, υπάρχουν ορισμένες εστίες προόδου:

• τομείς όπως το ελαιόλαδο, το ρύζι και η αμπελουργία
• νεότεροι αγρότες και συνεταιρισμοί
• επενδύσεις σε «έξυπνη γεωργία» και ψηφιακά εργαλεία

Ωστόσο, αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν την εξαίρεση και όχι τον κανόνα.

Το μεγάλο στοίχημα: Από τη θεωρία στην πράξη

Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η Ελλάδα δεν υστερεί σε στρατηγικές, αλλά σε εφαρμογή.

Χωρίς ουσιαστική ενίσχυση υποδομών, εκπαίδευσης και συνεργασιών, η ψηφιακή γεωργία κινδυνεύει να παραμείνει ένα «χαρτί» στα ευρωπαϊκά προγράμματα, μακριά από την καθημερινότητα του Έλληνα αγρότη.