Βαμβάκι: «Ανάσα» από τις ενισχύσεις, αλλά η βιωσιμότητα κρέμεται από τιμές και ποιότητα

371

Το «Παρόν και μέλλον της βαμβακοκαλλιέργειας» αποτέλεσε το αντικείμενο δύο ενημερωτικών εσπερίδων που διοργάνωσε η Διεπαγγελματική Οργάνωση Βάμβακος, σε Ορεστιάδα και Λάρισα. Σε μια περίοδο όπου οι τιμές κινούνται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό, το βάρος της συζήτησης έπεσε στις ενισχύσεις: τι ισχύει, τι έρχεται και αν επαρκούν για να κρατήσουν όρθια τη βαμβακοκαλλιέργεια.

Αγορά σε μετάβαση – Πίεση από τιμές και διεθνείς απαιτήσεις

Η Αίγυπτος αναδεικνύεται πλέον σε βασικό αγοραστή των ελληνικών εξαγόμενων ποσοτήτων, ενώ οι αγορές της Άπω Ανατολής ζητούν λευκό, ποιοτικό προϊόν, ανεβάζοντας τον πήχη.

Την ίδια ώρα, οι καθηλωμένες τιμές, οι εκκρεμότητες στην καταβολή ενισχύσεων λόγω monitoring και η αύξηση του κόστους εφοδίων δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τους παραγωγούς. Ήδη καταγράφεται μείωση καλλιεργούμενων στρεμμάτων και εγκατάλειψη αγροτεμαχίων — όχι απαραίτητα στροφή σε άλλες καλλιέργειες, αλλά στάση αναμονής.

Το νέο μέτρο: 31 ευρώ/στρέμμα για μείωση αποτυπώματος άνθρακα

Στο επίκεντρο βρέθηκε το νέο μέτρο για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα, με έτος ένταξης το 2025 και έτος αναφοράς το 2026.

Προβλέπεται ενίσχυση 31 ευρώ ανά στρέμμα, με:

• προκαταβολή 70% τον Νοέμβριο
• εξόφληση τον Ιούνιο της επόμενης χρονιάς

Οι απαιτήσεις χαρακτηρίζονται ελάχιστες, χωρίς υποχρεωτικότητα επίσπορων καλλιεργειών και χωρίς ουσιαστική διαφοροποίηση μεταξύ αρδευόμενων και μη αρδευόμενων εκτάσεων. Παράλληλα, προβλέπεται μοριοδότηση νέων παραγωγών και συλλογικών σχημάτων.

Για πολλούς, το μέτρο λειτουργεί ως «γέφυρα επιβίωσης» μέχρι να ανακάμψουν οι τιμές.

Eco-schemes και συνδεδεμένη: Το «πακέτο» που κρίνει τη συνέχεια

Η μέση ενίσχυση μέσω eco-schemes εκτιμάται περίπου στα 20 ευρώ ανά στρέμμα (κατά εκτίμηση της ΔΟΒ).

Παράλληλα, αισιοδοξία γεννά η προοπτική αύξησης της συνδεδεμένης ενίσχυσης από το 2029, η οποία ενδέχεται να φτάσει ακόμη και τα 92 ευρώ ανά στρέμμα, ανάλογα με τη συνολική καλλιεργούμενη έκταση.

Αν επιβεβαιωθούν τα σενάρια, το συνολικό ύψος ενισχύσεων θα μπορούσε να διαμορφώσει ένα πιο σταθερό οικονομικό πλαίσιο. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει αν οι ενισχύσεις επαρκούν για να αντισταθμίσουν το υψηλό κόστος παραγωγής και τη μεταβλητότητα της αγοράς.

Ποιότητα, αρδευτικά και ουσιαστική στήριξη

Κοινός τόπος των τοποθετήσεων ήταν ότι η ποιότητα αποτελεί το μεγάλο στοίχημα. Χωρίς αναβάθμιση προϊόντος, οι αγορές που καλύπτουν το κόστος παραγωγής θα παραμένουν περιορισμένες.

Αρδευτικές υποδομές, πριμοδότηση ποιότητας, συνεχής ενημέρωση και ουσιαστική στήριξη από την Πολιτεία κρίνονται απαραίτητες για να διατηρηθεί η βαμβακοκαλλιέργεια βιώσιμη — όχι μόνο επιδοτούμενη.

Οι ομιλητές σε Ορεστιάδα και Λάρισα

Στην Ορεστιάδα τοποθετήθηκαν, μεταξύ άλλων:

• Ευθύμιος Φωτεινός, Πρόεδρος ΔΟΒ
• Κωνσταντίνος Δημητρίου, Έμπορος εκκοκκισμένου βαμβακιού
• Πρόδρομος Ουσουλτζόγλου, Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Εκκοκκιστών και Εξαγωγέων Βάμβακος
• Νίκος Μποτρώτσος, Παραγωγός, μέλος ΔΟΒ
• Χρήστος Τσιχήτας, Πρόεδρος για το βαμβάκι στην Copa-Cogeca
• Κώστας Γιαννόπουλος, Σύμβουλος ΔΟΒ
• Δημήτρης Κολγιώνης, Παραγωγός
• Σπύρος Μάμαλης, Πρόεδρος ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ

Στη Λάρισα συμμετείχαν επίσης:

• Βασίλης Γιαννάκος, Γενικός Γραμματέας ΔΟΒ
• Γιάννης Κολλάτος, Αντιπρόεδρος ΕΛΓΑ

Οι παρεμβάσεις ήταν ουσιαστικές και κάλυψαν όλο το φάσμα: από τη διεθνή αγορά μέχρι τις ενισχύσεις και την ανάγκη στρατηγικού σχεδιασμού για το μέλλον της ελληνικής βαμβακοκαλλιέργειας.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: οι ενισχύσεις «αγοράζουν χρόνο», όμως η πραγματική μάχη θα δοθεί στην ποιότητα, στο κόστος και στη σταθερότητα των πληρωμών.