Βιολογικά τρόφιμα στην Κύπρο: Ανάπτυξη παραγωγής, ακριβή αγορά και ισχυρή εξάρτηση από εισαγωγές

124

• Του Χρήστου Αθανασιάδη

Σημαντική δυναμική παρουσιάζει ο τομέας των βιολογικών τροφίμων στην Κύπρο, με την καλλιεργούμενη βιολογική γη να ξεπερνά ήδη τους εθνικούς στόχους, την ώρα που η αγορά εξακολουθεί να εξαρτάται σε ποσοστό έως και 90% από εισαγωγές. Η συνοπτική αναφορά του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Λευκωσίας αποτυπώνει τα βασικά μεγέθη, τις τάσεις, τις επιχειρήσεις και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τον κλάδο.

Βιολογική γεωργία: Πάνω από τον εθνικό στόχο

Το ποσοστό της γεωργικής γης που καλλιεργείται βιολογικά στην Κύπρο έχει φτάσει το 8% της συνολικής έκτασης, υπερβαίνοντας τον εθνικό στόχο του 7,5% για το 2025. Ο αριθμός των βιοκαλλιεργητών έχει αυξηθεί εντυπωσιακά, από μόλις 85 το 2003 σε περίπου 1.600 σήμερα.

Τα προϊόντα με εξαγωγικό αποτύπωμα

Η κυπριακή βιολογική παραγωγή καλύπτει ευρύ φάσμα προϊόντων, με έμφαση:

• στο βιολογικό ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές, κυρίως σε ορεινές περιοχές του Τροόδους
• στα εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεμόνια, γκρέιπφρουτ) σε Λεμεσό και Πάφο
• στα βιολογικά βότανα και αρωματικά φυτά
• στα προϊόντα χαρουπιού, που επανέρχονται δυναμικά ως «υπερτροφή»
• στα αμπελοοινικά προϊόντα από γηγενείς ποικιλίες όπως Μαραθεύτικο και Ξυνιστέρι

Η ΕΕ απορροφά περίπου το 65% των κυπριακών βιολογικών εξαγωγών, με βασικές αγορές το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και τις σκανδιναβικές χώρες, ενώ αυξανόμενο ενδιαφέρον καταγράφεται από ΗΑΕ και Σαουδική Αραβία.

Αγορά με έντονη εξάρτηση από εισαγωγές

Παρά την ανάπτυξη της εγχώριας παραγωγής, η κυπριακή αγορά βιολογικών προϊόντων καλύπτεται κατά 80–90% από εισαγόμενα προϊόντα. Κύριες χώρες προέλευσης είναι η Ελλάδα, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Υψηλές τιμές και περιορισμένη προσφορά

Τα βιολογικά προϊόντα στην Κύπρο πωλούνται ακριβότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η διαφορά τιμής αποδίδεται κυρίως στη μικρή κλίμακα παραγωγής, στα κατακερματισμένα αγροτεμάχια και στην απουσία οικονομιών κλίμακας.

Μέγεθος αγοράς και καταναλωτικές συνήθειες

Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία (2019) εκτιμούν το μέγεθος της αγοράς βιολογικών τροφίμων σε περίπου 10 εκατ. ευρώ, με μόλις 6% των καταναλωτών να αγοράζουν βιολογικά προϊόντα σε τακτική βάση.

Επιχειρήσεις, καταστήματα και δίκτυα διανομής

Στην Κύπρο δραστηριοποιούνται τόσο εξειδικευμένα καταστήματα όσο και διανομείς βιολογικών προϊόντων, με γνωστά ονόματα όπως Etherio, Organico, Bio Supplies, Nisos Gi, BioProductBox Cyprus και Samana Bio Garden. Τα επίσημα μητρώα επιχειρήσεων τηρούνται από το Τμήμα Γεωργίας.

Πιστοποιήσεις και κανονιστικό πλαίσιο

Η διακίνηση βιολογικών προϊόντων διέπεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, με αυστηρές απαιτήσεις πιστοποίησης και ελέγχου. Για εισαγωγές από τρίτες χώρες απαιτείται χρήση του συστήματος TRACES και ηλεκτρονικό Πιστοποιητικό Επιθεώρησης (e-COI).

Κλαδικές εκθέσεις και εκδηλώσεις

Σημαντικές εκθέσεις τροφίμων και εστίασης στην Κύπρο αποτελούν η FOOD EXPO CY & HORECA και η CCA HORECA GASTRO, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους πραγματοποιούνται μικρότερες τοπικές εκδηλώσεις.

Συμπέρασμα

Η αγορά βιολογικών τροφίμων στην Κύπρο αναπτύσσεται, αλλά παραμένει ακριβή και έντονα εξαρτημένη από εισαγωγές. Η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις για την επόμενη ημέρα του κλάδου.

Αναλυτικά τη συνοπτική αναφορά του Γραφείου Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Λευκωσίας για τον τομέα των βιολογικών προϊόντων μπορείτε να τη δείτε ΕΔΩ