Βοσκότοποι και Ενισχύσεις: Τα αναπάντητα ερωτήματα

Η διαχείριση των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων και των δημόσιων επιλέξιμων εκτάσεων αποτελεί ζήτημα μείζονος θεσμικής και δημοσιονομικής σημασίας. Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις και τα ερωτήματα που αναδείχθηκαν ενώπιον της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής, η ΠΟΓΕΔΥ παρεμβαίνει εκ νέου, επισημαίνοντας αντιφάσεις, καθυστερήσεις και κενά ελέγχου που δεν μπορούν να υποβαθμίζονται σε τεχνικές λεπτομέρειες. Όπως τονίζει, η ορθή εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου, η διασταύρωση των στοιχείων και η σαφής κατανομή ευθυνών δεν αποτελούν επικοινωνιακή επιλογή αλλά προϋπόθεση διαφάνειας, αξιοπιστίας του κράτους και προστασίας του δημοσίου συμφέροντος.

Αναλυτικά το δελτίο τύπου έχει ως εξής:

Σε συνέχεια των προηγούμενων παρεμβάσεών μας για τη διαχείριση των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων και των δημόσιων επιλέξιμων εκτάσεων βοσκοτόπων, αλλά και υπό το φως των πρόσφατων δημοσιευμάτων που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε η διοίκηση την υπόθεση ενώπιον της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής, η ΠΟΓΕΔΥ οφείλει να τοποθετηθεί με σαφήνεια.

Η «ορθή επανάληψη» της απάντησης της ΑΑΔΕ προς τη Βουλή δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως τεχνική διόρθωση ρουτίνας. Όταν μια κρίσιμη συμπληρωματική απάντηση κατατίθεται με σημαντική καθυστέρηση, σε χρονικό σημείο που ουσιαστικά δεν επιτρέπει την αξιοποίησή της από την κοινοβουλευτική διαδικασία, δημιουργείται εύλογα η εντύπωση ότι προτεραιότητα δεν ήταν η διαφάνεια αλλά η διαχείριση της εικόνας. Η χρονική συγκυρία και ο τρόπος χειρισμού δεν ενισχύουν το αφήγημα της θεσμικής κανονικότητας· αντίθετα, το υπονομεύουν.

Στην ίδια απάντηση επιχειρείται να αποδομηθεί η έννοια της «τεχνικής λύσης» μέσω αλλαγής ορολογίας, με αναφορά πλέον σε «Κατανομή Δημοσίων Επιλέξιμων Βοσκοτόπων». Όμως η πολιτική ουσία δεν κρίνεται από τις λέξεις αλλά από τον μηχανισμό. Εφόσον η κατανομή των εκτάσεων, η γεωγραφική διασπορά των βοσκοτόπων και η ενεργοποίηση δικαιωμάτων χωρίς σαφή σύνδεση με πραγματική κτηνοτροφική δραστηριότητα παραμένουν, η μετονομασία δεν συνιστά μεταρρύθμιση. Η αλλαγή τίτλου δεν μεταβάλλει την πραγματικότητα της εφαρμογής.

Την ίδια στιγμή, ενώ επιχειρείται επικοινωνιακά να απορριφθεί η κριτική περί πληρωμών σε μη κτηνοτρόφους, τα ίδια τα στοιχεία της διοίκησης αποκαλύπτουν ότι σημαντικός αριθμός ΑΦΜ που έλαβαν βοσκοτοπικές ενισχύσεις δεν συνδέεται με ενεργό ζωικό κεφάλαιο, αλλά με γεωργική δραστηριότητα σε περιοχές χαρακτηρισμένες ως βοσκότοποι. Η αντίφαση είναι προφανής: άλλο η δημόσια διαβεβαίωση και άλλο τα αριθμητικά δεδομένα. Και οι αριθμοί δεν αναιρούνται με ρητορικές διατυπώσεις.

Παράλληλα, καταγράφεται σημαντική μεταβολή στο δηλωθέν ζωικό κεφάλαιο μεταξύ διαδοχικών ετών, χωρίς να αποσαφηνίζεται επαρκώς ποιος φέρει την ευθύνη ουσιαστικού ελέγχου των βάσεων δεδομένων επί των οποίων στηρίζονται οι πληρωμές. Η επίκληση αρμοδιοτήτων και η μετακύλιση ευθύνης μεταξύ υπηρεσιών δεν συγκροτούν σύστημα κανονιστικής συμμόρφωσης. Αντιθέτως, αναδεικνύουν ένα κρίσιμο θεσμικό κενό που δημιουργεί πολιτικό και δημοσιονομικό κίνδυνο.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι γίνεται εκτενής επίκληση κανονιστικών διατάξεων για τη γεωγραφική κατανομή εκτάσεων εκτός Περιφέρειας έδρας των δικαιούχων, χωρίς όμως να παρουσιάζεται πειστική τεκμηρίωση για τη διασφάλιση της πραγματικής, παραγωγικής αξιοποίησής τους. Η κανονιστική αναφορά δεν αρκεί από μόνη της. Η κοινωνία, οι παραγωγοί και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί ζητούν ουσία: ελέγχους, διασταυρώσεις και λογοδοσία.

Παράλληλα, η δημόσια συζήτηση εμπλουτίζεται με δημοσιογραφικές αποκαλύψεις που συνδέουν τη διαχείριση των πληρωμών με ευρύτερα ζητήματα διοικητικής πρακτικής και ελέγχου, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι μηχανισμοί εποπτείας έχουν αποδείξει στο παρελθόν ότι δεν διστάζουν να επιβάλλουν βαρύτατες δημοσιονομικές διορθώσεις όταν διαπιστώνουν αποκλίσεις. Το κόστος τέτοιων επιλογών δεν είναι θεωρητικό. Το έχει πληρώσει ήδη η χώρα και το έχουν πληρώσει οι συνεπείς παραγωγοί.

Η ΠΟΓΕΔΥ δεν αμφισβητεί την ανάγκη τήρησης του κανονιστικού πλαισίου. Αμφισβητεί όμως την εργαλειοποίησή του ως επικοινωνιακής ασπίδας. Κανονιστική συμμόρφωση σημαίνει σαφή κατανομή ευθυνών, πλήρη διαφάνεια, ουσιαστικούς ελέγχους και πολιτική λογοδοσία. Δεν σημαίνει αλλαγή όρων, επιλεκτική ανάγνωση στοιχείων ή κατάθεση απαντήσεων με τρόπο που περιορίζει τον θεσμικό έλεγχο.

Η διαχείριση των ενωσιακών πόρων δεν είναι επικοινωνιακό ζήτημα. Είναι ζήτημα αξιοπιστίας του κράτους και προστασίας του δημοσίου συμφέροντος. Οι γεωτεχνικοί δημόσιοι υπάλληλοι γνωρίζουν από πρώτο χέρι ότι χωρίς διαφανείς κανόνες και καθαρές διαδικασίες, το κόστος μεταφέρεται τελικά στους έντιμους παραγωγούς και στη χώρα.

Η ΠΟΓΕΔΥ θα συνεχίσει να παρεμβαίνει τεκμηριωμένα και θεσμικά, αναδεικνύοντας τις αντιφάσεις και διεκδικώντας πραγματική θεσμική θωράκιση. Γιατί η συμμόρφωση δεν αποδεικνύεται με δηλώσεις. Αποδεικνύεται με πράξεις.