ΥΠΑΑΤ: Δεν επιτρέπεται «ανοσία αγέλης» ή εμβολιασμός για την ευλογιά – Υποχρεωτική η θανάτωση των μολυσμένων ζώων

Σε αυστηρό τόνο απαντά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε πρόσφατα δημοσιεύματα και δημόσιες τοποθετήσεις που αναφέρονται στην πιθανότητα εναλλακτικής αντιμετώπισης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, μέσω της λεγόμενης «ανοσίας αγέλης» ή της εφαρμογής εμβολιασμού. Το ΥΠΑΑΤ ξεκαθαρίζει ότι η ευλογιά αποτελεί νόσο υποχρεωτικής δήλωσης σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, και ως εκ τούτου η προβλεπόμενη διαχείριση των εστιών περιλαμβάνει αποκλειστικά τη θανάτωση των προσβεβλημένων ζώων. Οποιαδήποτε πρόταση περί φυσικής νόσησης ή εμβολιασμού κρίνεται ως μη αποδεκτή και νομικά ανεφάρμοστη, καθώς έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.

Πιο αναλυτικά, σε απάντηση  πρόσφατων δημοσιευμάτων για την ευλογιά των αιγοπροβάτων καθώς και την πιθανότητα εναλλακτικής εφαρμογής εμβολιασμού, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης &  Τροφίμων, διευκρινίζει τα ακόλουθα:

Η ευλογιά συγκαταλέγεται στην ομάδα ασθενειών των ζώων υποχρεωτικής δήλωσης, σύμφωνα με τον κανονισμό για την υγεία των ζώων (Κανονισμός (EE) 2016/429 παράρτημα ΙΙ) και τα Κράτη Μέλη έχουν την υποχρέωση να κοινοποιούν άμεσα τυχόν εστίες και να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις της ενωσιακής (Κανονισμός (Ε.Ε.) 2020/687 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) και εθνικής νομοθεσίας (υπ’ αριθ. 1747/386028/14.12.23/Β΄7121/18.12.23 «Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών του Παραρτήματος I του Π.Δ. 138/1995 Α΄ 88.»).

Για την ευλογιά,  η ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία προβλέπει τη θανάτωση και καταστροφή των μολυσμένων εκτροφών (υπ’ αριθ. 1747/386028/14.12.23/Β΄7121/18.12.23, Άρθρο 15 παρ. Ι & Κ).        Η δεδυνατότητα φυσικής νόσησης και ανάρρωσης /“ ανοσίααγέλης” στην οποία αναφέρονται τα δημοσιεύματα αντιβαίνουν πλήρως στο ευρωπαϊκό και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο για την υγεία των ζώων.

Στην Ελλάδα, από το 2024 που έχει ξεκινήσει η επιζωοτία, παρατηρούμε ότι το ποσοστό θανάτων  είναι πολύ υψηλό στα ενήλικα και ακόμηυψηλότερο στα νεαρά ζώα.

Στο υποτιθέμενο σενάριο της “ ανοσίας αγέλης” δεν γνωρίζουμε την εξέλιξη της νόσου με την πάροδο του χρόνου. Όσα ζώα νοσήσουν και αναρρώσουν αναπτύσσουν μηχανισμούς ανοσίας, η διάρκεια της οποίας δεν είναι γνωστή και μπορεί να εξαφανιστεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, οπότε το υποτιθέμενο ευεργέτημα δεν υπάρχει. Πολλά ζώα από αυτά που θα επιβιώσουν ωστόσο, εκτός από τις δερματικές αλλοιώσεις, μπορεί να εμφανίσουν αλλοιώσεις στους πνεύμονες (συχνότερα) ή στους νεφρούς, με αποτέλεσμα μειωμένη παραγωγή και αντίστοιχα προσδόκιμο ζωής.

Συνοψίζοντας:

α) Η ελεγχόμενη νόσηση και ανάρρωση των ζώων είναι μη αποδεκτή. Εκτροφές ελεγχόμενα μολυσμένες δεν είναι αποδεκτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

β) Ο εμβολιασμός που δεν θεωρείται ο δόκιμος τρόπος αντιμετώπισης της νόσου,  παρουσιάζει πολλές δυσκολίες ώστε να μπορέσει να εφαρμοστεί αποτελεσματικά. Μία από αυτές είναι η έλλειψη εργαστηριακής τεχνικής διαφοροποίησης του εμβολιακού από τον φυσικό  ιό.

Επιπροσθέτως, ο εμβολιασμός δεν θα έχει καμία επίπτωση στην εξακολούθηση της επιτήρησης, κλινικής και εργαστηριακής, των  εκτροφών και τη θανάτωση του συνόλου  των ζώων στην περίπτωση που βρεθεί ακόμη κι ένα ζώο της εκτροφής θετικό.

Επιπλέον των ανωτέρων, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η απόκριση των ζώων στον εμβολιασμό ποικίλλει σημαντικά και δεν επιτυγχάνονται τα ίδια επίπεδα ανοσίας. Επομένως, δεν είναι δυνατό ένα πρόγραμμα εμβολιασμού να εγγυηθεί ομοιογενές επίπεδο ανοσίας στον πληθυσμό.

γ) Τέλος, ο εμβολιασμός ενδέχεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις με τον άμεσο περιορισμό των εξαγωγών των προϊόντων μας τόσο σε τρίτες χώρες, όσο και σε άλλα κράτη μέλη, ενώ απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα ώστε η χώρα να μπορέσει να ανακτήσει το ελεύθερο καθεστώς της ως προς την ευλογιά και να επιστρέψει στις αγορές, στις οποίες ενδεχομένως να έχουν επιβληθεί κυρώσεις εις βάρος μας.